تیارا جاهد
فرایند خریدوفروش خودرو مراحلی دارد که یکی از مهم‌ترین آن‌ها، تسویه بدهیهای خودرو قبل از تعویض پلاک، پیش از انتقال مالکیت به خریدار است. بدون استعلام و پرداخت بدهیهای خودرو ممکن است فرایند تعویض پلاک خودرو دچار مشکل شود. از همین رو مالک فعلی باید بدهی‌ها و دیون مرتبط با خودرو ازجمله مالیات نقل و انتقال، خلافی و عوارض مربوط به خودرو را بررسی و تسویه کند. به‌علاوه هزینه تعویض پلاک نیز باید جدا از بدهیهای خودرو و حین تعویض پلاک پرداخت شود. در این مقاله به انواع بدهیهای خودرو برای تعویض پلاک و نحوه تسویه بدهیهای خودرو پرداخته‌ایم تا بتوانید با آگاهی کامل و بدون دغدغه، فرایند خریدوفروش را انجام دهید؛ بنابراین تا انتهای مقاله همراه ما بمانید.
قبل از معامله خودرو و قبل از تعویض پلاک چه پرداخت‌هایی باید انجام شود؟
همه می‌دانیم که تسویه بدهی خودرو قبل از فروش باید انجام شود؛ اما سوال اصلی اینجاست که کدام بدهی؟ ازجمله پرداختی های قبل از تعویض پلاک که باید صفر شود و گواهی مفاصا حساب آن‌ها نیز آماده باشد، عبارتاند از:
- مالیات نقل و انتقال خودرو؛
- خلافی ماشین؛
- عوارض شهرداری خودرو؛
- عوارض آزادراهی؛
- عوارض طرح ترافیک؛
- هزینه تعویض پلاک؛
- هزینه ثبت سند در دفترخانه.
مالیات نقل و انتقال خودرو
خریدوفروش خودرو مستلزم تسویه مالیات آن است. طبق قانون، مالکان وسایل نقلیه قبل از اقدام خریدار برای تعویض پلاک، باید مالیات نقل و انتقال را بپردازند. مبلغ این مالیات برای خودروهای داخلی معادل ۱٪ و برای خودروهای وارداتی ۲٪ ارزش روز آن‌هاست. بنابراین اگر قصد خرید خودرو را دارید، پیش از اقدام به گرفتن نوبت تعویض پلاک، بررسی کنید که مالیات نقل و انتقال خودرو تسویه شده باشد.
خلافی ماشین
خلافی خودرو یکی دیگر از بدهیهایی است که باید قبل از خریدوفروش خودرو تسویه شود و مسئولیت پرداخت آن بر عهده فروشنده است. استعلام و پرداخت خلافی به‌راحتی و به‌شکل آنلاین انجام می‌شود.
عوارض شهرداری خودرو
عوارض سالیانه بابت ایجاد و نگهداری زیرساخت‌های شهری از رانندگان دریافت می‌شود و مبلغ آن براساس ارزش خودرو، سال تولید خودرو و شهر محل سکونت مالک تعیین می‌شود. پرداخت نکردن عوارض سالیانه شهرداری خودرو، مانع نقل و انتقال شده و جریمه نقدی نیز در پی دارد. جریمه عدم پرداخت عوارض شهرداری برابر با ۲٪ مبلغ عوارض به ازای هر ماه است؛ یعنی، اگر شما ۳ ماه تاخیر داشته باشید، باید حدود ۶٪ مبلغ عوارض به‌علاوه اصل آن را تسویه کنید.
عوارض آزادراهی
یکی دیگر از هزینه‌های قبل از تعویض پلاک که مالکان خودرو باید تسویه کنند، عوارض آزادراهی است. عوارض آزادراهی باید حداکثر هر ۱۵ روز یک‌بار تسویه شود تا منجر به جریمه نشود. بنابراین چه خریدار هستید چه فروشنده، قبل از تعویض پلاک، استعلام بگیرید تا از تسویه این بدهی و جریمه‌‌های احتمالی آن مطمئن شوید.
عوارض طرح ترافیک
اگر مالک در زمان استفاده از خودرو در مسیرهای کنترل ترافیک کلان‌شهرها تردد داشته باشد، استعلام و پرداخت طرح ترافیک قبل از تعویض پلاک نیز ازجمله اقداماتی است که باید انجام دهد. در غیر این صورت ممکن است فرایند تعویض پلاک با اختلال همراه شود.
هزینه تعویض پلاک
بسیاری از افراد بدهیهای خودرو را با هزینه تعویض پلاک یکسان می‌دانند؛ درحالی‌که این دو کاملا از هم جدا هستند. در واقع هزینه تعویض پلاک شامل هزینه فک و نصب پلاک، اخذ نوبت اینترنتی از سامانه سخا و احراز محل سکونت است که در مرکز مربوطه دریافت می‌شود. براساس تجربه کاربران، مبلغ آن در مراکز مختلف، متفاوت است.
هزینه ثبت سند در دفترخانه
هزینه ثبت سند ماشین در دفترخانه براساس ارزش خودرو، نوع سند، حق‌الثبت، حق‌التحریر و هزینه‌های دفترخانه متغیر است؛ اما نکته اصلی این است که درحال‌حاضر الزامی برای ثبت سند در دفترخانه وجود ندارد و صدور برگ سبزی که به نام خریدار باشد، کافی است. تنها اقدامی که ملزم به ثبت در دفترخانه است، تنظیم وکالت‌نامه از طرف فروشنده به خریدار، برای مواقعی است که فروشنده امکان حضور در مرکز تعویض پلاک را ندارد.
چرا بدهیهای خودرو باید پیش از انتقال مالکیت تسویه شوند؟
اگر پرداخت بدهی خودرو قبل از انتقال مالکیت انجام نشود، در زمان تعویض پلاک، سیستم به شما اجازه تکمیل فرایند را نمی‌دهد؛ مگر اینکه بدهیهای موجود را در لحظه تسویه کنید. در این شرایط ممکن است بدهیهایی که بر عهده فروشنده بوده نیز به شما تحمیل شود؛ نتیجه استعلام نگرفتن بدهیهای خودرو قبل از تعویض پلاک که یکی از اشتباهات رایج هنگام خرید خودرو دست دوم است.
تسویه بدهیهای خودرو بر عهده خریدار است یا فروشنده؟
پرداخت هزینه‌های قبل از تعویض پلاک خودرو بر عهده فروشنده و هزینه‌های مربوط به تعویض پلاک بر عهده خریدار است. در جدول زیر می‌توانید چک لیست هزینه‌هایی که قبل از تعویض پلاک باید پرداخت شود را مشاهده کنید.
هزینه | پرداخت‌کننده |
مالیات نقل و انتقال خودرو | فروشنده |
خلافی ماشین | فروشنده |
عوارض شهرداری خودرو | فروشنده |
عوارض آزادراهی | فروشنده |
عوارض طرح ترافیک | فروشنده |
هزینه تعویض پلاک | خریدار |
هزینه ثبت سند در دفترخانه | معمولا بر عهده فروشنده است؛ اما براساس توافق طرفین می‌تواند بین خریدار و فروشنده تقسیم شود. |
بنابراین تنها هزینه مهمی که خریدار باید پرداخت کند، هزینه تعویض پلاک است که جزو بدهی‌ها محسوب نمی‌شود. البته لازم است نحوه تسویه بدهیهای خودرو قبل از تعویض پلاک واضح و شفاف در توافق‌نامه بین طرفین مشخص شود.
چطور همه بدهیهای خودرو را استعلام بگیریم و پرداخت کنیم؟
یکی از چالش‌های رایج برای معامله خودرو، پرداخت یکجای بدهیهای خودرو قبل از تعویض پلاک است. درحال‌حاضر چنین امکانی وجود ندارد اما سامانه‌هایی هستند که امکان بررسی و پرداخت دیون قانونی وسائط نقلیه را فراهم می‌کنند تا دیگر نیازی به استفاده از سامانه‌های مختلف نداشته باشید. یکی از این سامانه‌ها، khalafi.ir است که برای پرداخت و استعلام بدهی خودرو قبل از تعویض پلاک خودرو مناسب است.
روش تسویه مالیات نقل و انتقال خودرو
آسان‌ترین و سریع‌ترین راه برای محاسبه آنلاین مالیات انتقال خودرو و تسویه آن استفاده از سامانه خلافی است. برای این کار فقط لازم است:
- وارد سایت khalafi.ir شوید؛
- از میان خدمات ارائه‌شده گزینه «مالیات انتقال خودرو» را انتخاب کنید؛
- پلاک خودرو، کد ملی و تاریخ تولد مالک خودرو را در کادر استعلام وارد و گزینه ادامه را انتخاب کنید؛
- گزینه پرداخت را انتخاب و به همین راحتی مالیات نقل و انتقال خودرو را پرداخت کنید.
مراحل دریافت و پرداخت خلافی خودرو
در سامانه خلافی امکان استعلام و پرداخت خلافی خودرو فراهم است. شما می‌توانید در این سامانه جزئیات مربوط به تخلفات را مشاهده کنید و آن‌ها را به‌صورت موردی یا تجمیعی پرداخت کنید. نحوه تسویه خلافی خودرو با گوشی به شرح زیر است:
- وارد سایت khalafi.ir شوید؛
- از میان خدمات ارائه‌شده، گزینه «خلافی خودرو» را انتخاب کنید؛
- پلاک خودرو را وارد و بر روی گزینه ادامه کلیک کنید؛
- با توجه به نیاز خود یکی از دو گزینه استعلام جزئیات خلافی یا استعلام مجموع خلافی را انتخاب کنید؛
- درصورت انتخاب روش استعلام با جزئیات، کد ملی و شماره موبایل خود (مالک خودرو) را وارد کنید؛
- هزینه استعلام را پرداخت و در نهایت پس از مشاهده خلافی خودرو، آن را بپردازید.
نحوه تسویه عوارض شهرداری خودرو
برای استعلام و پرداخت عوارض شهرداری خودرو ازطریق سامانه خلافی باید:
- وارد سایت khalafi.ir شوید؛
- از میان خدمات ارائه‌شده، گزینه «عوارض شهرداری خودرو» را انتخاب کنید؛
- شماره پلاک، کد ملی مالک خودرو و شماره VIN را وارد و بر روی گزینه ادامه کلیک کنید؛
- نتیجه استعلام را مشاهده و آن را پرداخت کنید.
نحوه ٰاستعلام و تسویه عوارض آزادراهی
برای استعلام و پرداخت عوارض آزادراهی ازطریق سامانه خلافی دات آی آر، فقط به شماره پلاک خودرو نیاز دارید و تنها با چند کلیک می‌توانید عوارض را پرداخت کنید:
- وارد سایت khalafi.ir شوید؛
- از میان خدمات ارائه‌شده، گزینه «عوارض آزادراه» را انتخاب کنید؛
- شماره پلاک خودرو را وارد روی گزینه ادامه کلیک کنید؛
- یکی از روش‌های استعلام عوارض آزادراهی با جزئیات یا بدون جزئیات را انتخاب کنید؛
- برای استعلام با جزئیات، کد ملی و شماره همراه مالک خودرو را وارد و پس از پرداخت هزینه استعلام، جزئیات بدهی را مشاهده و پرداخت کنید؛
- درصورت انتخاب روش استعلام بدون جزئیات می‌توانید بدون پرداخت هزینه استعلام، نتیجه را مشاهده و بدهی خود را پرداخت کنید.
روش پرداخت عوارض طرح ترافیک
برای پرداخت جریمه طرح ترافیک در سامانه خلافی دات آی آر، تنها نیاز به درج شماره پلاک خودرو دارید. مراحل استعلام عوارض یا جریمه طرح ترافیک به ترتیب زیر است:
- وارد سایت khalafi.ir شوید؛
- از میان خدمات استعلام و پرداخت خودرو، گزینه «جریمه طرح ترافیک» را انتخاب کنید؛
- شماره پلاک خود را در کادر ابتدای صفحه وارد کنید؛
- در صفحه بازشده می‌توانید لیست جرایم و عوارض طرح ترافیک خود را مشاهده و پرداخت کنید.
جمع بندی
برای انجام درست و قانونی فرایند خریدوفروش خودرو، تسویه تمام بدهیهای قانونی خودرو پیش از مراجعه به مراکز تعویض پلاک ضروری است. این بدهیهای خودرو قبل از تعویض پلاک شامل مالیات نقل و انتقال، خلافی خودرو، عوارض شهرداری، عوارض آزادراهی، عوارض طرح ترافیک، هزینه تعویض پلاک و هزینه ثبت سند در دفترخانه می‌باشد.
آگاهی از نحوه تسویه بدهیهای خودرو قبل از تعویض پلاک باعث جلوگیری از اتلاف وقت و انجام بی‌دردسر معامله می‌شود. سامانه خلافی دات آی آر اینجاست تا به شما کمک کند طی مراحلی ساده و امن، تمامی بدهیهای خود را پیش از فروش خودرو تسویه کنید.
سوالات متداول
فرآیند خریدوفروش خودرو، کمی چالش‌برانگیز است. عدم تسویه هر یک از بدهیهای خودرو قبل از تعویض پلاک، فرآیند نقل و انتقال را دچار مشکل می‌کند؛ بنابراین آگاهی کامل نسبت به این موارد هم برای فروشنده هم برای خریدار، حائز اهمیت است. از همین رو به برخی از پرتکرارترین و مهم‌ترین سوالات در این رابطه می‌پردازیم.
برای فروش ماشین چه چیزهایی باید تسویه شود؟
بدهیهایی که در زمان فروش خودرو باید تسویه شوند؛ عبارتاند از: مالیات نقل و انتقال خودرو، خلافی خودرو، عوارض سالیانه شهرداری، عوارض آزادراهی، عوارض طرح ترافیک.
چه زمانی باید بدهیهای خودرو را تسویه کنیم؟
تمامی بدهیهای خودرو باید پیش از نوبتگرفتن برای تعویض پلاک و انتقال مالکیت پرداخت شوند.
آیا بدون پرداخت عوارض خودرو امکان تعویض پلاک وجود دارد؟
خیر؛ عوارض سالیانه یا همان عوارض شهرداری یکی از بدهیهای خودرو است که قبل از تعویض پلاک باید از طرف فروشنده تسویه شده باشد.
آیا پرداخت طرح ترافیک برای تعویض پلاک لازم است؟
بله؛ چنانچه خودرو بابت طرح ترافیک یا جریمه ناشی از تردد بدون خرید طرح، بدهی داشته باشد، باید قبل از تکمیل مراحل نقل و انتقال آن را تسویه کند.
آیا پلاک جدید می‌تواند بدهی پلاک قبلی را داشته باشد؟
خیر؛ بدهی هر پلاک خودرو مختص خودش است و تا زمانی که بدهی پلاک قبلی خودرو پرداخت نشود، پلاک جدیدی برای آن صادر نمی‌شود.