رانندگی بدون داشتن گواهینامه نهتنها غیرقانونی است، بلکه خطرات زیادی برای دیگران و حتی خود راننده بهدنبال دارد. در هر دورهای که قوانین گواهینامه جدید اعلام میشود، متوجه میشویم نکات دقیق و جزئیتری برای حفظ امنیت افراد اضافه شده است که رعایت آنها برای همه رانندگان ماشینهای عادی، نیمه سنگین، سنگین و موتورها الزامی و واجب است. در این مقاله قرار است علاوهبر معرفی قوانين جديد گواهينامه رانندگی در سال ۱۴۰۵، شما را با شرایط، مراحل و مدارک لازم برای دریافت گواهینامه آشنا کنیم.
انواع گواهینامه رانندگی
گواهینامههای رانندگی در انواع پایه یک، پایه دو و پایه سه دستهبندی میشود. گواهینامه پایه یک بالاترین سطح گواهینامههای رانندگی بوده و شرط دریافت آن داشتن گواهینامه پایه سه و دو است. در جدول زیر انواع گواهینامه برای هر نوع ماشین مشخص شده است.
نوع گواهینامه | وسیله نقلیه |
گواهینامه پایه یک | اتوبوس و ماشینهای سنگین مانند کامیون، جرثقیل، تریلر و… |
گواهینامه پایه دو | تاکسی و ماشینهای نیمهسنگین مانند نیسان وانت، ون، ماشینهای خدماتی مانند آمبولانس، ماشین آتشنشانی و… |
گواهینامه پایه سوم | خودروهای سواری و ماشینهایی با حداکثر ظرفیت ۹ سرنشین |
شرایط و مدارک لازم برای دریافت گواهینامه پایه یک
برای دریافت گواهینامه پایه یک باید گواهینامههای پایه دوم و سوم را دریافت کرده باشید و حداقل دو سال از دریافت گواهینامه پایه دو شما گذشته باشد. توجه داشته باشید که قبل از قبولی در آزمون باید سلامت جسمی و روحی و همچنین دانش شما درباره ماشینهای سنگین، تایید شده باشد. تمام این سختگیریها به این علت است که از بروز تخلفات حادثهساز جلوگیری شود.
مدارک لازم جهت دریافت گواهینامه پایه یک عبارتند از:
- اصل و کپی کارت ملی؛
- اصل و کپی شناسنامه از تمام صفحات؛
- اصل گواهینامه پایه دو؛
- ارائه گواهینامههای دیگر مانند موتور، لیفتراک و … (درصورت وجود)؛
- ۸ قطعه عکس پرسنلی با زمینه روشن.
شرایط و مدارک لازم برای دریافت گواهینامه پایه دو
برای دریافت گواهینامه پایه دو باید حداقل دو سال از دریافت گواهینامه پایه سوم شما گذشته باشد و در عین حال حداقل ۶ ماه هم از اعتبار آن باقی مانده باشد. در نظر داشته باشید که حداقل سن لازم برای دریافت گواهینامه پایه دو، ۲۳ سال است. مدارکی که برای دریافت گواهینامه پایه دو نیاز دارید عبارتاند از:
- اصل و کپی مدارک شناسایی (کارت ملی و شناسنامه با تمام صفحات)؛
- گواهی پزشکی تایید سلامت جسم و روان؛
- ۸ قطعه عکس پرسنلی با زمینه سفید (حتی اگر عینکی هستید، عکس باید واضح و بدون عینک باشد)؛
- اصل گواهینامه پایه سه + هر گواهینامه دیگری که دریافت کردهاید.
شرایط و مدارک لازم برای دریافت گواهینامه پایه سه
دریافت گواهینامه پایه سه برای وسیلههای نقلیه شخصی که ظرفیت حداکثر ۹ سرنشین و وزن ۳.۵ تن دارند، اجباری است. گواهینامه پایه سه متدوالترین نوع گواهینامه در بین متقاضیان رانندگی بوده و حداقل سن لازم برای دریافت آن ۱۸ سال است. مدارکی که برای دریافت گواهینامه پایه سه لازم دارید به شرح زیر است:
- اصل و کپی کارت ملی و شناسنامه (کپی از تمام صفحات شناسنامه)؛
- جواب آزمایش خون (جهت تعیین گروه خونی)؛
- ۸ قطعه عکس پرسنلی با زمینه سفید و تمامرخ؛
- تاییدیه پزشک ناجا جهت سلامت جسم و روان؛
- اصل کارت پایان خدمت یا گواهی اشتغال به خدمت (در غیر این صورت برگه اعزام به خدمت یا گواهی اشتغال به تحصیل).
برای رانندگی با هر وسیله نقلیه موتوری، باید گواهینامه متناسب با آن را دریافت کنید. رانندگی با خودرو و موتور بدون گواهینامه جرم است و تبعات بسیاری دارد. آیا از مجازات رانندگی بدون گواهینامه برای بار اول آگاهید؟ برای آشنایی با مجازات رانندگی بدون گواهینامه، شما را به مطالعه مقالهای با این موضوع دعوت میکنیم.

قوانین گواهینامه موتور
گواهینامههای موتورسیکلت بر اساس حجم موتور آنها طبقهبندی شده است. انواع گواهینامههای موتور شامل «الف-م، الف-۳، الف-۲، الف-۱ و الف» میشود. قوانین جدیدی در سال ۱۴۰۵ به سایر قانونهای گواهینامه موتور اضافه شده است. ازجمله قوانین گواهینامه موتور عبارتند از:
- قانون جدید سن گواهینامه رانندگی “الف-م” و “الف-۱” برای رانندگی با موتورسیکلتهای حداکثر ۱۲۵ سیسی (موتورهای سبک)، ۱۶ سال است؛
- حداقل سن دریافت گواهینامه “الف-۲” برای موتورهایی با حجم ۱۲۵ تا حداکثر ۲۰۰ سی سی، ۱۸ سال است؛
- برای دریافت گواهینامه “الف” برای موتورهایی با حجم بیش از ۲۰۰ سیسی باید حداقل ۲۱ سال سن و ۲ سابقه رانندگی موتور با گواهینامه “الف-۲” داشته باشید.
شرایط و مدارک لازم برای دریافت گواهینامه موتور
کنترل موتورهایی با ظرفیت بالای ۲۰۰ سیسی نیاز به تجربه و مهارت بالایی دارد؛ بنابراین برای موتورهایی با ظرفیت کمتر از این، محدودیت سنی در نظر گرفته نشده است؛ اما برای ظرفیتهای بالاتر باید حداقل سه سال از رانندگی شما با گواهینامه موتور گذشته باشد. برای دریافت گواهینامه موتور و شرکت در آزمون باید مدارک زیر را به همراه داشته باشید:
- اصل و کپی شناسنامه از تمام صفحات؛
- اصل و کپی کارت ملی؛
- ۱۲ عکس پرسنلی با زمینه سفید و تمامرخ؛
- آدرس محل سکونت و کد پستی؛
- رسید واریز هزینهها.
قوانين جديد گواهينامه رانندگی ایران ۱۴۰۵
در قوانین جدید گواهینامه رانندگی سال ۱۴۰۵، تمرکز ویژهای بر افزایش ایمنی و کاهش تخلفات حادثهساز شده است. به همین دلیل، محدودیتهایی برای رانندگان تازهکار در نظر گرفته شده که هدف از آنها، جلوگیری از بروز حوادث در ماههای ابتدایی پس از دریافت گواهینامه است. این محدودیتها شامل ممنوعیت رانندگی در ساعات شبانه، لزوم همراهی با یک راننده مجرب و شرایط خاص برای صدور گواهینامههای جدید میشود. در جدول زیر، مهمترین تغییرات و قوانین مرتبط با صدور گواهینامه در سال ۱۴۰۵ برای هر پایه مشخص شدهاند.
۱- قوانین گواهینامه پایه ۱ | ۲- قوانین گواهینامه پایه ۲ | ۳- قوانین گواهینامه پایه ۳ |
حداقل سن دریافت گواهینامه پایه سه ۲۵ سال تمام | حداقل سن دریافت گواهینامه پایه دو ۲۳ سال تمام | حداقل سن مجاز ۱۸ سال و حداقل قد مجاز ۱۴۰ سانتیمتر |
داشتن حداقل ۶ ماه اعتبار گواهینامه پایه ۲ | داشتن حداقل ۶ ماه اعتبار گواهینامه پایه ۳ | عدم نیاز به ارائه کارت پایان خدمت یا معافیت سربازی |
داشتن حداقل دو سال سابقه برای دریافت گواهینامه پایه ۲ | داشتن حداقل دو سال سابقه دریافت گواهینامه پایه ۳ | محدودیت رانندگی در شب (غیر قانونی بودن رانندگی از ۱۲ شب تا ۵ صبح در سه ماه اول دریافت گواهینامه) |
– | – | لزوم همراه داشتن یک راننده مجرب (همراهی یک راننده با حداقل ۲ سال سابقه رانندگی در سه ماه اول دریافت گواهینامه) |
– | – | رتبهبندی گواهینامه به رتبههای: ۱: رانندگانی با کمترین تخلف؛ ۲: رانندگانی با میزان تخلف متوسط؛ ۳: رانندگانی با میزان تخلف بسیار بالا. |
– | – | اعمال تخفیف در جریمه و حق تقدم در تردد برای رانندگانی با رتبه گواهینامه ۱ |
– | – | ارائه برخی آموزشهای رانندگی بهشکل آنلاین |
– | – | ارائه تاییدیه سلامت روان از طرف کمیسیون پزشکی ناجا، درصورت داشتن خالکوبیهای نامتعارف |
نکته: در نظر داشته باشید که این قوانین برای کسانیکه مرتکب تخلفاتی از جدول نمره منفی گواهینامه شوند هم لحاظ میشود.
قوانین صدور گواهینامه بانوان
قوانین مربوط به صدور گواهینامه رانندگی بانوان، تفاوت چندانی با گواهینامه رانندگی آقایان ندارد. در مورد قوانین گواهینامه پایه ۱، ۲ و ۳ هیچ تفاوتی بین رانندگی خانمها و آقایان وجود ندارد، اما در مورد گواهینامه موتور شرایط کمی متفاوت است.
طبق قوانين جديد گواهينامه رانندگی، منعی درمورد دریافت گواهینامه موتور برای خانمها وجود ندارد. درحالحاضر زیرساختهای لازم برای ارائه گواهینامه موتورسیکلت به بانوان در حال فراهم شدن است.
سردار محمدرضا مهماندار، رئیس پیشین پلیس راهور تهران بزرگ تأکید کرد: از نظر قانونی هیچ محدودیتی در این زمینه وجود ندارد و تمامی مقررات، ضوابط آموزشی، آزمونهای نظری و عملی از قبل تدوین شده است؛ چرا که این مقررات برای آقایان تنظیم شده و تفاوتی میان زن و مرد در مفاد آن وجود ندارد. بنابراین در صورت وجود اراده، نیروی انتظامی میتواند با شرایط و ضوابط فعلی نیز نسبت به صدور گواهینامه موتورسیکلت برای بانوان اقدام کند.

روشهای استعلام گواهینامه رانندگی
بعد از اینکه آموزشگاه، قبولی شما در آزمون رانندگی را تایید کرد، با استعلام وضعیت صدور گواهینامه، میتوانید از زمان صدور و ارسال گواهینامه خود مطلع شوید. برای اطلاع از آخرین وضعیت گواهینامه رانندگی، میتوانید ازطریق روشهای حضوری و آنلاین اقدام کنید. روش حضوری معمولا زمانبر است و شامل هزینه بیشتری نسبت به استعلام غیرحضوری میشود. در مقابل با استفاده از روشهای آنلاین غیرحضوری استعلام گواهینامه، میتوانید در هر زمان و موقعیتی از آخرین وضعیت گواهینامه خود مطلع شوید.
استعلام گواهینامه با خلافی
برای استعلام گواهینامه رانندگی از khalafi.ir و ورود به این سامانه، تنها نیاز به اینترنت دارید. مراحل استعلام گواهینامه رانندگی در سایت خلافی به ترتیب زیر است:
- انتخاب گزینه استعلام گواهینامه از بخش خدمات خودرو و موتور؛
- وارد کردن کد ملی و شماره تلفن همراه به نام مالک گواهینامه؛
- انتخاب گزینه پیگیری گواهینامه و پرداخت هزینه استعلام.
شما میتوانید از سامانه خلافی دات آی آر، علاوهبر استعلام گواهینامه، برای سایر خدمات خودرویی و مشاهده مهلت پرداخت جریمه رانندگی نیز استفاده کنید.
استعلام گواهینامه از راهور ۱۲۰
سامانه rahvar120 ارائهدهنده انواع سرویسهای راهنمایی و رانندگی است که شامل خدمات گواهینامه هم میشود. البته سامانه راهور گاهی اوقات دچار اختلال شده و دسترسی به آن غیرممکن میشود. برای استعلام گواهینامه از راهور ۱۲۰ مراحل زیر را دنبال کنید:
- ورود به سامانه؛
- انتخاب گزینه رهگیری مدارک سازمانی؛
- انتخاب گزینه گواهینامه از قسمت «انتخاب نوع سند»؛
- وارد کردن کد ملی؛
- وارد کردن اعداد کنترلی نمایشدادهشده؛
- انتخاب گزینه جستوجو.
هزینه گواهینامه ۱۴۰۵
هزینه ثبتنام و دریافت گواهینامه ۱۴۰۵ برای پایههای مختلف، متفاوت است. با توجه به تغییر و افزایش قیمتها در سال جاری، علاوهبر قوانین گواهینامه جدید، هزینههای مربوط به دریافت گواهینامه در سال ۱۴۰۵ که شامل شهریه آموزشگاه، هزینههای آزمون، آزمایش و… نیز نسبت به سالهای قبل بیشتر شده است. بهطور کلی نمیتوان مبلغ دقیقی را بهعنوان هزینه دریافت گواهینامه ۱۴۰۵ برای گواهینامه هر پایه معرفی کرد، اما حداقل مبالغ مربوط به آن، با احتساب هزینه ثبتنام، معاینات پزشکی، کلاسهای عملی و نظری و هزینه آزمون نهایی، حدودا به شرح زیر است:
- پایه ۱: حدود ۹ الی ۱۰ میلیون تومان؛
- پایه ۲: تقریبا ۴ الی ۵ میلیون تومان؛
- پایه ۳: حدود ۵ تا ۶ میلیون تومان.
اگر حین ثبتنام دورههای آموزش رانندگی متوجه اختلاف قیمت شدید، تعجب نکنید؛ زیرا هزینه گواهینامه در شهرها و آموزشگاههای مختلف نیز اغلب با یکدیگر متفاوت است. همچنین لازم است بگوییم که مراحل دریافت گواهینامه المثنی پس از مفقودی با مراحل دریافت گواهینامه در شرایط عادی متفاوت است؛ بنابراین پیش از اقدام بهتر است با جزئیات آن آشنا شوید.
نتیجهگیری
آشنایی با قوانين جديد گواهينامه رانندگی به شما کمک میکند که بتوانید مراحل دریافت آن را سریعتر طی کنید و جریمه نشوید. در سال جاری ۱۰ قانون جدید به قوانین راهنمایی و رانندگی اضافه شد که شامل تمام رانندگان خانم، موتور و دارندگان گواهینامه پایه ۱، ۲ و ۳ میشود. در این مقاله سعی کردیم علاوهبر معرفی قوانین رانندگی گواهینامه جدید شما را با جزئیات و نحوه اجرای آنها نیز آشنا کنیم، امیدواریم به پاسخ سوالاتتان رسیده باشید.
سوالات متداول
در این بخش، مهمترین پرسشها در مورد گواهینامه رانندگی بررسی شده است.
چگونه گواهینامه رانندگی رفع ابطال میشود؟
رفع ابطال گواهینامه رانندگی تنها درصورتی انجام میشود که با مدارک کافی نسبت به آن اعتراض کرده باشید و از نظر کارشناس تایید شده باشد؛ در غیر این صورت علاوهبر پرداخت جریمه، باید مجدد برای دریافت گواهینامه رانندگی اقدام کنید.
در چه صورتی گواهینامه شما باطل خواهد شد؟
قوانین ابطال گواهینامه در سال ۱۴۰۵ تغییری نداشته است. بنابراین اگر پس از مراحل اول و دوم دوباره نمره منفی بگیرید و امتیازتان به ۲۰ برسد، علاوهبر محرومیت یکساله از رانندگی، گواهینامهتان نیز باطل میشود. در برخی موارد شدت تخلفات و افزایش جرایم میتواند باعث توقیف خودرو هم شود. برای آشنایی بیشتر، «آموزش استعلام توقیف خودرو» را مطالعه کنید.
هزینه گواهینامه پایه ۳ در سال ۱۴۰۵ چقدر است؟
حداقل هزینههای ثبتنام گواهینامه پایه ۳ در سال ۱۴۰۴ حدود ۵ تا ۶ میلیون تومان است که بسته به شهر و آموزشگاه متفاوت است.
مدارک لازم برای گواهینامه در سال ۱۴۰۵ چیست؟
طبق قوانین جدید صدور گواهینامه رانندگی، اصل و کپی کارت ملی و شناسنامه، عکس پرسنلی، رسید پرداخت هزینه گواهینامه، تاییدیه پزشکی و… ازجمله مدارک لازم برای گواهینامه در سال ۱۴۰۵ است. توجه داشته باشید که مدارک لازم برای هر گواهینامه متفاوت است و شما میتوانید جزئیات بیشتر هریک را در این مقاله مشاهده کنید.
حداقل سن لازم در قوانین جدید اخذ گواهینامه رانندگی برای رانندگان پایه ۱ چقدر است؟
در قوانین گواهینامه های جدید پایه ۱ حداقل سن لازم برای دریافت این گواهینامهها ۲۵ سال است.
آیا مراحل صدور گواهینامه بانوان برای رانندگی ماشینهای سنگین با آقایان متفاوت است؟
خیر؛ هیچ تفاوتی در مراحل و مهارتهای لازم برای دریافت گواهینامه پایه یک برای متقاضیان خانم و آقا وجود ندارد.


