ساناز امینی
اگر تا به حال استعلام خلافی خودرو خود یا دیگران را با جزئیات مشاهده کرده باشید، میدانید که جریمه خودرو محدود به یک نوع نیست و انواع جریمه برای خودرو وجود دارد. این جرایم با هم تفاوتهایی دارند که لازم است آگاهی کافی از آنها داشته باشید. از همین رو در این مطلب به انواع جریمه خودرو و مهلت پرداخت آنها میپردازیم.
جریمه خودرو چیست؟
تخلفاتی که حین رانندگی از راننده سر میزند، جزایی دارد که با هدف بازداری از تکرار تخلف از سوی سازمان راهنمایی و رانندگی در نظر گرفته میشود؛ این جزا همان جریمه است. هدف از صدور جریمه، افزایش دقت در رانندگی و کاهش هرج و مرج و تصادفات شهری و جادهای است.
انواع جریمه خودرو کداماند؟
جریمههای رانندگی هم نقدی است و هم غیرنقدی. معمولا تخلفات خطرساز علاوهبر جریمه نقدی شامل برخوردهای دیگری مانند توقیف، امتیاز منفی و… نیز میشود. این جریمهها برای تنبیه رانندگان متخلف و جلوگیری از ارتکاب مجدد تخلف به وجود آمدهاند.
انواع جریمه خودرو عبارتاند از:
- تسلیمی؛
- دوربین؛
- الصاقی؛
- دوبرگی؛
- خودداری.
جریمه تسلیمی چیست؟
جریمه تسلیمی نوعی جریمه رانندگی است که پلیس و راننده، هر دو، در محل تخلف حضور دارند. به این صورت که ابتدا پلیس تخلف را میبیند، راننده را متوقف میکند و تخلف را به او شرح میدهد، مدارک خودرو و راننده را بررسی میکند، جریمه را صادر میکند و به راننده تحویل میدهد. اطلاعات موجود در برگه جریمه تسلیمی شامل مشخصات راننده، مشخصات خودرو، مشخصات پلیس، نوع، محل و زمان تخلف است.
امکان اعتراض به جریمه خودرو تسلیمی وجود دارد؛ اما معمولا پذیرفته نمیشود؛ چراکه بهصورت پیشفرض، پلیس حاضر در محل تخلف، اختیار تمام و کمال دارد. در نتیجه، اگر اعتراضی از سوی راننده وجود دارد، باید پیش از صدور برگه جریمه اعلام شود.
ویژگیهای جریمه تسلیمی
- حضور همزمان پلیس و راننده در محل تخلف؛
- امکان اعتراض پیش از صدور جریمه؛
- دقت بسیار زیاد در صدور جریمه؛
- قدیمیترین نوع جریمه؛
- و … .
جریمه دوربین چیست؟
جریمه دوربین نوعی از جریمه رانندگی است که پلیس در محل تخلف حضور ندارد و دوربین جایگزین او میشود. با این حال جریمه دوربین پیش یا پس از صدور جریمه هم به دست یک پلیس بررسی خواهد شد.
اگر دوربین اپراتوری باشد، پیش از ثبت تخلف و اگر دوربین هوشمند باشد، پس از ثبت تخلف، بررسی لازم از سوی پلیس انجام میشود. هنگامیکه دوربین تخلفی را ثبت کند، جریمه را صادر میکند و پیامک جریمه برای اطلاعرسانی به مالک خودرو ارسال میشود. پیامک ارسالشده به مالک خودرو حاوی اطلاعاتی همچون مشخصات خودرو، نوع تخلف، محل تخلف و زمان تخلف است. درباره نحوه مشاهده جریمه دوربین پلیس نیز باید بگوییم که خلافی دات آی آر امکان استعلام جریمه دوربین را برای شما فراهم کرده است.
امکان اعتراض به جریمه خودرو دوربین نیز وجود دارد اما ازآنجاییکه دوربینهای راهنمایی و رانندگی دقت بالایی دارند، اغلب اعتراضات، پس از بررسی رد میشود.
ویژگیهای جریمه دوربین
ویژگیهای جریمه ثبتشده با دوربین راهور را میتوان بهشکل زیر معرفی کرد:
- حضور راننده در محل تخلف بههمراه دوربین راهنمایی و رانندگی؛
- اطلاعرسانی صدور جریمه با پیامک به مالک خودرو؛
- امکان اعتراض تنها پس از صدور جریمه؛
- مشاهده تصویر تخلف پس از ثبت؛
- دقت زیاد در صدور جریمه؛
- جدیدترین نوع جریمه؛
- و … .
جریمه الصاقی چیست؟
جریمه الصاقی، جریمهای است که راننده در محل تخلف حضور ندارد و معمولا، برای تخلف پارک در محلهای ممنوع صادر میشود. در این نوع جریمه، پلیس جریمه خودروی متخلف را صادر میکند و بهگونهای که قابل مشاهده باشد بر روی شیشه ماشین قرار میدهد.
اعتراض به جریمه خودرو الصاقی هم مانند سایر جریمهها ممکن است، اما احتمال رد شدن آن زیاد است؛ زیرا بهشکل پیشفرض پلیس حاضر در محل تخلف اختیار تمام و کمال دارد. اطلاعاتی که در برگه جریمه الصاقی درج میشود عبارتاند از مشخصات خودرو، مشخصات پلیس، نوع تخلف، محل تخلف و زمان تخلف.
ویژگیهای جریمه الصاقی
- حضور پلیس در محل تخلف بدون حضور راننده؛
- عدم امکان اعتراض پیش یا پس از جریمه؛
- دقت زیاد در صدور جریمه؛
- و… .
جریمه دو برگی چیست؟
جریمه دوبرگی نوعی از جریمه رانندگی است که راننده و پلیس در محل تخلف حضور دارند اما وقتی پلیس تخلف را میبیند، راننده سهوا متوقف نمیشود و جریمه صادر میشود.
معمولا پلیس برای شناسایی بهتر متخلف، مشخصات ظاهری خودرو و راننده را یادداشت میکند که درصورت بروز مشکل، اطلاعات مفیدی در دسترس باشد. امکان اعتراض به جریمه خودرو دوبرگی وجود دارد و احتمال پذیرش آن نیز بیشتر از سایر جرایم است؛ چون، جریمه در لحظه (و اغلب در سرعت زیاد) ثبت میشود که امکان اشتباه را افزایش میدهد.
ویژگیهای جریمه دوبرگی
- حضور همزمان پلیس و راننده در محل تخلف بدون توقف؛
- امکان اعتراض پس از صدور جریمه؛
- دقت کم در صدور جریمه؛
- و… .
جریمه خودداری چیست؟
جریمه خودداری نوعی جریمه رانندگی است که راننده و پلیس در محل تخلف حضور دارند اما متخلف عمدا توقف نمیکند. در حقیقت، پلیس تخلف را میبیند، راننده عمدا متوقف نمیشود و جریمه صادر میشود.
در این نوع جریمه نیز معمولا، پلیس مشخصات ظاهری خودرو و راننده را یادداشت میکند که در صورت بروز مشکل اطلاعات مفیدی برای شناسایی بهتر متخلف در دسترس داشته باشد. امکان اعتراض به جریمه خودرو خودداری وجود دارد و چون جریمه در سرعت رخ میدهد، امکان اشتباه مطرح است. از همین رو احتمال پذیرش اعتراض بعید نیست.
نکته: جریمه خودداری یک استثنا دارد! هنگامیکه متخلف به دستور پلیس متوقف میشود، اما جریمه صادر شده را دریافت نمیکند، مشمول جریمه خودداری میشود.
ویژگیهای جریمه خودداری
- حضور همزمان پلیس و راننده در محل تخلف بدون توقف؛
- امکان اعتراض پس از صدور جریمه؛
- دقت کم در صدور جریمه؛
- و… .
مهلت پرداخت جریمه خودرو چقدر است؟
انواع جرایم در مهلت پرداخت متفاوتاند. برخی از آنها مهلت مشخصی دارند و برخی دیگر فاقد مهلت مشخص هستند. بسیاری از رانندگان هنگام بررسی مهلت پرداخت، معمولاً به روش پرداخت خلافی خودرو هم توجه میکنند تا بتوانند سریعتر وضعیت جرایم خود را کنترل کنند.
در ادامه، مهلت پرداخت هر یک از جرایم را به تفکیک، مشخص میکنیم:
| نام جریمه | مهلت پرداخت |
| تسلیمی | ۶۰ روز |
| دوربین | بدون محدودیت |
| الصاقی | ۶۰ روز |
| دوبرگی | بدون محدودیت |
| خودداری | ۶۰ روز |
عواقب عدم توجه به مهلت پرداخت جریمه خودرو چیست؟
اگر جرایم تسلیمی، الصاقی و خودداری پس از گذشت ۶۰ روز از صدور جریمه پرداخت نشود، مبلغ آن دوبرابر خواهد شد. این کمترین عواقبی است که در انتظار افراد بیتوجه به جرایم است! گاهی عدم پرداخت جرایم به صورت طولانی مدت موجب بالا رفتن مبلغ جرایم میشود که عواقب دردسرسازتری مانند توقیف خودرو را در انتظار دارد.
جریمه توقیف خودرو چیست؟
گاهی در کنار جزای نقدی، جریمه غیرنقدی نیز وجود دارد که دردسرسازتر است. توقیف خودرو که باعث انتقال خودروی شما به پارکینگ پلیس میشود، اصلیترین نمونه از این نوع جرایم است. شاید بپرسید که چه موقع جریمه توقیف خودرو در کنار صدور جرایم پنجگانه صادر میشود؟
هنگامیکه مجموع جرایم پنجگانه شما بیش از ۵ میلیون تومان باشد، پلیس خودروی شما را توقیف میکند. در حقیقت، این جزا برای کسانی است که به قوانین پلیس احترام نمیگذارند و به پرداخت بهموقع جرایم نقض قوانین پلیس اهمیتی نمیدهند.
زمانیکه خودرو شما توقیف شود، باید نسبت به استعلام و پرداخت خلافی خودرو اقدام کنید تا امکان ترخیص خودرو توقیف شده را داشته باشید. برای استعلام خلافی خودرو و پرداخت آن میتوانید از سامانههایی مثل خلافی دات آی آر استفاده کنید که امکان پرداخت موردی هم دارد.
کلام آخر…
ما در این مطلب گفتیم که جریمههای رانندگی به چند دسته اصلی تقسیم میشود و هرکدام ویژگیهای خاص خود را دارند. جریمههای تسلیمی و الصاقی با دخالت مستقیم افسر ثبت و صادر میشوند؛ درحالیکه جریمههای دوربینی بدون حضور پلیس و با ثبت تخلف دوربین صادر میشوند. جریمههای دوبرگی و خودداری هم زمانی اعمال میشوند که راننده یا توقف نکرده یا عمدا نسبت به هشدار ایست پلیس، بیتفاوت بوده است. مهلت پرداخت جریمههای خودرو و موتور معمولا ۶۰ روز است و در صورت عدم پرداخت، مبلغ جریمه دو برابر میشود و حتی ممکن است منجر به توقیف خودرو شود. همچنین، امکان اعتراض به جریمهها بسته به نوع آنها متفاوت است؛ برای مثال، جریمههای دوربینی و دوبرگی پس از صدور قابل اعتراض هستند، اما جریمههای الصاقی و تسلیمی معمولا پیش از صدور یا تنها در موارد خاص قابل بررسیاند. اطلاع دقیق از نوع جریمه، مهلت پرداخت و روش اعتراض به رانندگان کمک میکند تا از افزایش مبلغ جریمه و مشکلات قانونی جلوگیری کنند. درصورتی که نیاز به راهنمایی بیشتر داشتید، میتوانید درخواست خود را در بخش نظرات با ما به اشتراک بگذارید.
سوالات متداول
در ادامه به مهمترین پرسشهای شما درباره انواع جریمههای رانندگی، میپردازیم.
چگونه میتوانم جریمه خودرویم را استعلام کنم؟
برای استعلام جریمه خودروی خود میتوانید یکی از روشهای زیر را امتحان کنید:
- استعلام از سامانه خلافی؛
- سامانه راهور؛
- ارسال پیامک به شماره ۱۱۰۱۲۰۲۰۲۰؛
- مراجعه حضوری به دفاتر پلیس +۱۰.
آیا امکان اعتراض به جریمههای صادره وجود دارد؟
بله، برای جریمههای دوربین، دوبرگی و خودداری پس از صدور، امکان اعتراض وجود دارد. برای جریمههای تسلیمی و الصاقی، اعتراض تنها پیش از صدور یا در صورت وجود اشتباهات مشخصی ممکن است.
آیا جریمههای دیرکرد قابل بخشش است؟
خیر؛ جریمههای دیرکرد پس از ۶۰ روز اعمال میشود و معمولا بخششی برای آنها مطرح نیست.
حامد