ساناز امینی
شاید برایتان عجیب باشد که بدانید طبق اطلاعات سازمان راهنمایی و رانندگی بیشترین تصادفات درون شهری به علت عدم رعایت حق تقدم عبور در رانندگی است. قطعاً بارها و بارها تصادفاتی را دیدهاید که در تقاطعهایی مانند میدانها، چهارراهها، سهراهها و… بوده است. همین موضوع نشاندهنده اهمیت آگاهی از این قانون است. ما در ادامه این مطلب به معرفی قانون حق تقدم عبور، عواقب عدم رعایت قانون فوق اعم از جریمه نقدی و جریمه غیرنقدی، تابلوهای مرتبط با آن، مکانهای آن و همچنین کلیدیترین نکته در مورد آن میپردازیم. همراه وبلاگ خلافی باشید تا همه چیز را در مورد قانون حق تقدم در رانندگی بدانید.
حق تقدم در رانندگی چیست؟
حق تقدم رانندگی شامل قوانین و تبصرههایی است که در مورد اولویت رانندگی وسایل نقلیه در برابر سایر وسایل نقلیه یا عابران پیاده در مکانهای متنوع وضع شده است. رعایت قانون حق تقدم عبور و توجه به تابلو حق تقدم، طبق قوانين جديد رانندگی در سال ۱۴۰۵، موجب کاهش چشمگیر تصادفات درونشهری در تقاطعها میشود؛ اما، عدم رعایت قانون حق تقدم در کنار خطراتی که برای متخلفین دارد، عواقبی نیز در پی دارد که در ادامه آنها را معرفی و بررسی میکنیم.
عواقب عدم رعایت حق تقدم عبور چیست؟
عدم رعایت قانون حق تقدم در رانندگی، متخلف و اطرافیان او را در معرض خطر قرار میدهد. این خطر گاهی مالی و جبرانپذیر و گاهی جانی و جبرانناپذیر است؛ بنابراین، تنبیهی که برای سرپیچی از این قانون در نظر گرفته شده است، بسیار سفت و سخت اجرا میشود تا بازدارنده باشد.
جریمه نقدی عدم رعایت حق تقدم عبور
جریمه نقدی که در لیست جرایم رانندگی برای عدم رعایت حق تقدم در نظر گرفته شده، در سال ۱۴۰۵ از ۳۰ هزار تومان در روستا تا ۱۰۰ هزار تومان در کلانشهرها است. لیست جرایم و مبلغ آنها را سازمان راهنمایی و رانندگی تنظیم و در اختیار عموم قرار میدهد.
| کد تخلف | نام تخلف | جریمه در کلانشهر | جریمه در شهرستان | جریمه در روستا |
| ۲۰۱۲ | عدم رعایت حق تقدم عبور | ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال | ۵۰۰٬۰۰۰ ریال | ۳۰۰٬۰۰۰ ریال |
جریمه غیرنقدی عدم رعایت حق تقدم عبور
جریمه عدم رعایت حق تقدم بهصورت غیرنقدی در رانندگی شامل نمره منفی است که بر روی گواهینامه ثبت میشود. از آنجایی که این تخلف در دسته تخلفات حادثهساز است، در کنار جریمه نقدی، جریمه نمره منفی نیز دارد تا اثر بازدارندگی بیشتری داشته باشد. میزان نمره منفی برای وسایل نقلیه سبک (خودروی شخصی) و وسایل نقلیه سنگین متفاوت است که در جدول زیر آمده است. تکرار تخلفات حادثهساز مانند تخلف حق تقدم عبور موجب سوختن گواهینامه میشود.
| نام تخلف | نمره منفی وسایل نقلیه سبک | نمره منفی وسایل نقلیه سنگین |
| عدم رعایت حق تقدم عبور | ۴ | ۶ |
نکته: ممکن است که عدم رعایت حق تقدم در رانندگی به توقیف خودرو برسد؛ اما، چه زمانی؟ هنگامیکه دو یا چند تخلف حادثهساز در کنار عدم رعایت حق تقدم عبور رخ دهد، توقیف ۷۲ ساعته در انتظار وسیله نقلیه شما است؛ تخلفات حادثهساز عبارتاند از حرکات نمایشی با وسیله نقلیه، سرعت غیرمجاز، سبقت غیرمجاز، عبور از چراغ قرمز، حرکت مارپیچ، حرکت دندهعقب در آزادراه و بزرگراه، مصرف داروهای روانگردان، عبور از محل ممنوع، دور زدن در محل ممنوع، استفاده از تلفن همراه در رانندگی، نقص فنی مؤثر، عدم رعایت محدودیتهای مندرج در گواهینامه، عدم توجه به فرمان ایست و عدم رعایت مقررات حمل بار.
آموزش حق تقدم در رانندگی
شاید تصور کنید که قوانین حق تقدم عبور را میدانید، اما این قانون، تبصرههای فراوانی دارد که ممکن است سریع فراموش شود. ما در ادامه ۳ قدم مهم برای رعایت این قانون را آوردهایم:
- شناخت علائم: قدم اول این است که علائم راهنمایی و رانندگی مرتبط با قانون حق تقدم در رانندگی را که شامل چراغ قرمز و تابلوها است را بشناسید؛
- شناخت مکانها: در قدم دوم باید مکانهایی که رعایت قانون حق تقدم در رانندگی در آنها واجب است را بشناسید؛
- تشخیص اولویت و احتیاط زیاد: در قدم سوم باید تشخیص دهید که اولویتهای حق تقدم چگونه است و سپس، با احتیاط عمل کنید.
علائم رعایت حق تقدم عبور کدامند؟
برای این که مرتکب تخلف حق تقدم عبور در مسیرهای رانندگی نشوید، بهتر است تابلوها و نشانههای آن را خوب بشناسید. ما در جدول زیر، انواع تابلوهایی که شما را در رعایت حق تقدم در معابر مختلف راهنمای میکنند، آشنا میکنیم.
| نام تابلو | نماد تابلو | توضیح تابلو |
| رعایت حق تقدم |  | اگر تابلوی «رعایت حق تقدم» در مسیر شما است، یعنی، حق تقدم با شما نیست. |
| ایست |  | اگر تابلوی «ایست» در مسیر شما است، یعنی، حق تقدم با شما نیست. |
| خیابان اصلی |  | اگر تابلوی «خیابان اصلی» در مسیر شما است، یعنی، حق تقدم با شما است. |
| پایان خیابان اصلی |  | اگر تابلوی «پایان خیابان اصلی» در مسیر شما است، یعنی، حق تقدم با شما نیست. |
| حق تقدم با وسیله نقلیه روبهرو |  | اگر تابلوی «حق تقدم با وسیله نقلیه روبهرو» در مسیر شما است، یعنی، حق تقدم با شما نیست. |
| حق تقدم با شما |  | اگر تابلوی «حق تقدم با شما» در مسیر شما است، یعنی، حق تقدم با شما است. |
نکته: یک علامت مهم حق تقدم عبور همان چراغ قرمز و چراغ چشمکزن است. این علامت به شما نشان میدهد چه زمانی و چه کسی حق تقدم دارد یا ندارد.در نتیجه، حواستان به چراغهای راهنمایی و رانندگی در کنار تابلوهای راهنمایی و رانندگی باشد.
مکانهایی که رعایت قانون حق تقدم در رانندگی واجب است، کداماند؟
مهمترین مکانی که رعایت قانون حق تقدم عبور در آن واجب است، تقاطع است. تقاطعها دو دسته هستند: تقاطعهایی که علائم حق تقدم دارند و تقاطعهایی که علائم حق تقدم ندارند. در دسته اول، تشخیص آسان است اما در دسته دوم، اینطور نیست. در ادامه، سایر مکانهای مهمی که رعایت حق تقدم در آنها اهمیت دارد را بررسی میکنیم.
چهارراهها
چهارراهها نوعی تقاطع با ۴ ورودی و خروجی هستند. حق تقدم در چهارراهها گاهی با علائم مشخص است و گاهی هم نه. اگر حق تقدم با علائم مشخص بود، طبق آن عمل کنید؛ در غیر اینصورت باید همعرض بودن یا غیرهمعرض بودن دو خیابان متقاطع بررسی شود:
- حق تقدم در چهارراه غیر هم عرض: اگر خیابانهای متقاطع غیرهمعرض بودند، باید خیابان اصلی و خیابان فرعی نسبت به عرض آنها مشخص شود و بر اساس آن، حق تقدم با وسیله نقلیهای است که در خیابان اصلی قرار دارد؛
- حق تقدم در چهارراه هم عرض: اگر خیابانهای متقاطع همعرض بودند، حق تقدم با وسیله نقلیهای است که سمت راست شما حرکت میکند.
میدانها
میدانها مانند چهاراهها نوعی تقاطع هستند که حداقل ۱ ورودی یا خروجی دارند. حق تقدم در میدان با وسیله نقلیهای است که به میدان نزدیکتر است. معمولا در میدانها هیچ علائمی برای تعیین حق تقدم تعبیه نمیشود.
مثال: ۲ خودرو را تصور کنید؛ خودرو اول در حال حرکت در میدان است و خودرو دوم در حال نزدیک شدن به میدان است. حق تقدم با خودروی اول است و خودرو دوم باید صبر کند تا خودروی اول از میدان خارج شود؛ سپس، خودرو دوم با رعایت احتیاط وارد میدان شود.
سهراهها
در سهراهها همیشه حق تقدم با وسیله نقلیهای است که در حال حرکت مستقیم در خیابان اصلی است؛ یعنی، خودروی در خیابان فرعی باید پیش از ورود به خیابان اصلی توقف کند تا مسیر برای او باز باشد. در نتیجه، علائم راهنمایی و رانندگی مرتبط با حق تقدم در سهراهها مانند میدانها بیتأثیر است.
پارکینگ
پارکینگ نوعی سهراه محسوب میشود؛ بنابراین، شخصی که از پارکینگ خارج میشود، در معبر فرعی و شخصی که از خیابان عبور میکند، در معبر اصلی قرار دارد. در نتیجه، اگر تصادفی رخ دهد، مقصر فرد خارجشده از پارکینگ است که قانون حق تقدم را رعایت نکرده است.
عابر پیاده
هنگامیکه خط عابر پیاده وجود دارد، علائم حق تقدم با پیاده وجود داشته باشد یا نداشته باشد، حق تقدم با عابر است. در نتیجه، هنگامی که خطوط عابر پیاده را مشاهده میکنید، سرعت خود را کاهش دهید؛ بهخصوص، زمانی که در تقاطع هستید.
پارک دوبل
هنگامیکه در حال پارک دوبل هستید، حق تقدم با شما است؛ حتی، اگر پشت سر شما ترافیک شود، باید صبر کنند تا شما پارک دوبل را انجام دهید. اگر حین پارک دوبل تصادفی رخ دهد، مقصر خودرویی است که برای اتمام پارک دوبل شما صبوری نکرده است.
کلیدیترین قانون حق تقدم در رانندگی چیست؟
همواره دقت کنید که خودروی سمت راست شما (چه در انواع تقاطعها و چه در خیابان موقع پارک دوبل) نسبت به شما که در سمت چپ هستید، حق تقدم دارد؛ کافی است. هر وقت که در مورد اولویت حق تقدم شک کردید، خودروی سمت راست را شناسایی کنید؛ سپس، اجازه دهید که او پیش از شما کار خودش را انجام دهد.
اگر قانون حق تقدم را رعایت نکردیم و جریمه شدیم، چه کنیم؟
اگر برخلاف تمام آموزشها باز هم قانون حق تقدم در رانندگی را رعایت نکردید و جریمه شدید، باید آن را بپردازید. شما میتوانید از روشهای متنوعی برای پرداخت استفاده کنید؛ اما، اگر به دنبال روشی هستید که جامع و کامل باشد، پیشنهاد ما سایت خلافی است که در آن به بسیاری از خدمات راهور، از جمله استعلام و پرداخت خلافی موتورسیکلت و خودرو دسترسی دارید. برای این کار مراحل زیر را طی کنید:
- وارد صفحه استعلام و پرداخت خلافی خودرو شوید؛
- شماره پلاک خودرو را وارد کرده و گزینه استعلام را بزنید؛
- روش مورد نظر خود برای استعلام خلافی را انتخاب و اطلاعات مورد نیاز را وارد کنید؛
- مبلغ استعلام خلافی تعیین شده توسط پلیس ناجی را پرداخت کنید؛
- حالا میتوانید بهروزترین وضعیت خلافی خودروی خود را مشاهده و پرداخت کنید.
جمعبندی…
ما در این مطلب حق تقدم در رانندگی را کامل توضیح دادیم. ابتدا، به معنای حق تقدم عبور پرداختیم تا پاسخ این سوال که حق تقدم در رانندگی یعنی چه را به شما بدهیم. سپس، جریمه عدم رعایت حق تقدم عبور، چه نقدی و چه غیرنقدی را شرح دادیم. در ادامه، شناسایی علائم حق تقدم عبور را بهعنوان اولین قدم و شناسایی مکانهای مرتبط با حق تقدم عبور را بهعنوان دومین قدم معرفی و بررسی کردیم. در نهایت، کلیدیترین قانون حق تقدم در رانندگی را متذکر شدیم که اگر قوانین متعدد یادتان رفت، آن را به یاد بسپارید.
نکته پایانی در مورد قانون حق تقدم عبور این است که قوانین فوق فقط تا زمانی کاربرد دارد که پای خودروهای امدادی وسط نباشد! اگر خودروهایی همچون آمبولانس، آتشنشانی، پلیس و… در مسیر شما باشد، حق تقدم با آنها است؛ حتی، اگر تخلف باشد! در نتیجه، هر زمان که خودروهای امدادی را در حال عملیات یافتید، حق تقدم را به آنها بدهید.
سوالات متداول
شما میتوانید سوالات متداول درباره حق تقدم در رانندگی را در ادامه مشاهده کنید:
رعایت حق تقدم چیست؟
رعایت حق تقدم در فرهنگ ترافیک و رانندگی به معنی رعایت قوانین و حقوق عبور و مرور بوده و تاثیر زیادی در کاهش تصادفات رانندگی دارد. بهطور کلی معنی حق تقدم در رانندگی بیانگر رعایت اولویت عبور بعضی وسایل نقلیه نسبت به برخی دیگر است.
رعایت حق تقدم در هنگام پارک دوبل چگونه است؟
طبق قوانین حق تقدمها در رانندگی، در زمان پارک دوبل حق تقدم با ماشینی است که در حال دنده عقب گرفتن و پارک ماشین است. در شرایطی که ماشین پارک باشد هم، حق تقدم با خودرویی است که در مسیر عبور بوده و در حال حرکت است.
شرایط رعایت حق تقدم در چهارراه بدون تابلو چیست؟
اگر در چهارراههای هم عرض تردد کنید، متوجه میشوید که معمولا در این چهارراهها تابلوی رعایت حق تقدم نصب نشده است؛ در چنین شرایطی حق تقدم چهارراه با خودرویی است که در سمت راست قرار دارد.
قوانین حق تقدم در رانندگی شامل چه مواردی میشود؟
ازجمله مواردی که در حق تقدم عبور با شما یا رانندگان دیگر حتما باید رعایت شود، عبارتاند از:
- حق تقدم در تقاطع؛
- حق تقدم در پارک دوبل؛
- حق تقدم در چهارراه با چراغ؛
- حق تقدم در چهارراه هم عرض؛
- حق تقدم در تقاطع غیر هم عرض؛
- معابر دارای علامت حق تقدم در رانندگی.
جریمه عدم رعایت حق تقدم در چهار راه ها و معابر دیگر چقدر است؟
برای بیتوجهی به تابلو رعایت حق تقدم و عدم رعایت حق تقدم عبور در تقاطع ها و معابر دیگر بین ۳۰ تا ۱۰۰ هزار تومان جریمه برای رانندگان متخلف، در نظر گرفته شده است.