جریمه همراه نداشتن گواهینامه معتبر، کارت خودرو، بیمهنامه شخص ثالث و معاینه فنی، همگی در دسته جریمههای تسلیمی قرار دارند؛ یعنی فقط زمانی ثبت میشوند که پلیس بهدلیل تخلف دیگری، وسیله نقلیه را متوقف کند و راننده مدارکی برای ارائه نداشته باشد. این جریمهها برای خودرو و موتورسیکلت یکسان است و بسته به نوع مدرک و محل وقوع تخلف، مبلغ آن متفاوت خواهد بود. در ادامه با جریمه نداشتن یا همراه نداشتن گواهینامه و سایر مدارک لازم خودرو آشنا میشوید.
جریمه همراه نداشتن گواهینامه خودرو و موتور چیست؟
تا زمانی که مامور پلیس وسیله نقلیه شما را متوقف نکند، همراه نداشتن گواهینامه قابل تشخیص نیست و جریمهای برای آن ثبت نمیشود. مبلغ جریمه نداشتن گواهینامه سال ۱۴۰۵ برای خودرو و موتورسیکلت یکسان است و براساس محل وقوع تخلف تعیین میشود که به شرح زیر است:
- در کلانشهرها و سایر شهرها: ۹۰ هزار تومان؛
- در روستاها: ۳۰ هزار تومان.
نکته مهم این است که جریمه نداشتن گواهینامه موتور نیز به همین میزان است و تفاوتی بین خودرو و موتورسیکلت از نظر مبلغ جریمه وجود ندارد. همچنین، همراه نداشتن گواهینامه فقط به معنای جا ماندن آن در منزل است، اما اگر اصلا گواهینامه معتبر نداشته باشید و اقدام به رانندگی کنید، موضوع فرق میکند و با مجازات رانندگی بدون گواهینامه و حتی توقیف وسیله نقلیه مواجه خواهید شد. درصورتیکه گواهینامه خود را گم کردهاید و قصد دریافت گواهینامه المثنی دارید، توصیه میکنیم پیش از اقدام با نحوه دریافت گواهینامه المثنی آشنا شوید تا روند دریافت آن، سریعتر انجام شود.
جریمه و مجازات همراه نداشتن مدارک برای راننده
براساس قوانین جدید گواهینامه رانندگی در سال ۱۴۰۵ (مطابق سالهای قبل)، همراه نداشتن هر یک از مدارک رانندگی، ممکن است علاوهبر جریمه نقدی، مجازات تکمیلی نیز به همراه داشته باشد؛ این مجازاتها بسته به نوع مدرک و شرایط تخلف، متفاوت است. ازجمله این تفاوتها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- جریمه نقدی: مبلغ مشخصی که براساس جدول جریمههای رانندگی تعیین میشود؛
- توقیف وسیله نقلیه: درصورت نداشتن کامل گواهینامه (نه فقط همراه نداشتن)، خودرو یا موتورسیکلت توقیف میشود؛
- مراحل قضایی: رانندگی بدون گواهینامه، جرم رانندگی بدون گواهینامه محسوب شده و پرونده به دادگاه ارجاع میشود؛
- نمره منفی: برخی از تخلفات مربوط به مدارک، شامل نمره منفی در سامانه راهور میشود.
توجه داشته باشید که مجازاتهای یادشده برای رانندگان خودرو و موتورسیکلت یکسان است و تفاوتی بین آنها وجود ندارد.
مبلغ جریمه همراه نداشتن گواهینامه و مدارک خودرو
مبلغ جریمه نداشتن گواهینامه سال ۱۴۰۵ برای خودروهای سواری، کامیون، تریلی و سایر وسایل نقلیه سنگین، از جریمه سایر مدارک متمایز است. همراه نداشتن گواهینامه خودرو، درصورت عدم احراز اصالت بهدست پلیس، علاوه بر جریمه نقدی، ممکن است منجر به توقیف خودرو به علت نداشتن گواهینامه شود. همچنین اگر خودروی شما به هر دلیلی توقیف شود، جریمه نداشتن گواهینامه برای ترخیص خودرو نیز به عنوان یکی از مدارک الزامی برای ترخیص از پارکینگ در نظر گرفته میشود. در چنین شرایطی، استعلام خلافی خودرو با جزئیات میتواند اطلاعات دقیقتری از تخلفات را در اختیارتان قرار دهد. مبلغ دقیق هر یک از جریمههای مربوط به نداشتن مدارک خودرو را در جدول زیر ارائه کردهایم.
عنوان تخلف | مبلغ جریمه (ریال) |
نداشتن بیمهنامه شخص ثالث معتبر | ۱,۵۰۰,۰۰۰ |
رانندگی با گواهینامه پس از پایان زمان اعتبار | ۹۰۰,۰۰۰ |
نداشتن گواهی معتبر معاینه فنی وسیله نقلیه | ۱,۰۰۰,۰۰۰ |
مغایرت مشخصات فنی یا کارت شناسایی وسیله نقلیه | ۱,۵۰۰,۰۰۰ |

جریمه همراه نداشتن مدارک موتورسیکلت
جریمه همراه نداشتن مدارک موتورسیکلت با خودرو یکسان است، اما مدارک الزامی فرق میکند. نداشتن گواهی معاینه فنی معتبر هم تخلف جداگانهای است که مشمول جریمه میشود و مختص موتورسیکلت نیست. اگر گواهینامه دارید اما همراهتان نیست؛ با استعلام پلیس و احراز هویت، فقط جریمه نقدی ثبت میشود. اما اگر گواهینامه ندارید، این جرم کیفری است و پرونده قضایی تشکیل میشود.
عنوان جریمه | مبلغ جریمه (ریال) |
جریمه نداشتن گواهینامه موتور | ۹۰۰,۰۰۰ در شهرها ۳۰۰,۰۰۰ در روستاها |
جریمه نداشتن بیمه شخص ثالث موتور | ۱,۵۰۰,۰۰۰ |
جریمه نداشتن معاینه فنی معتبر | ۱,۰۰۰,۰۰۰ در کلانشهرها ۶۰۰,۰۰۰ در سایر شهرها ۴۰۰,۰۰۰ در روستاها |
نکته ۱: بهتر است در هر دوره، اقدام به استعلام و پرداخت خلافی موتورسیکلت خود کنید تا مبلغ آن دوبرابر نشود. همچنین درصورت اطلاع بهموقع از خلافی خود، میتوانید از فرصت اعتراض به جریمه نیز استفاده کنید.
نکته ۲: جریمه نداشتن گواهینامه موتور در سال ۱۴۰۵ و جریمه همراه نداشتن گواهینامه خودرو در سال ۱۴۰۵ با هم برابر است.

جریمه همراه نداشتن مدارک وسایل نقلیه عمومی
وسایل نقلیه عمومی، علاوه بر مدارک عمومی مانند گواهینامه، کارت، بیمه ثالث و معاینه فنی، مدارک تخصصیتری نیز نیاز دارند که همراه نداشتن هر یک، جریمه جداگانهای دارد. از جمله تخلفات مورد توجه برای رانندگان وسایل نقلیه عمومی که در قانون جدید همراه نداشتن گواهینامه نیز عنوان شده است، عبارتاند از:
- نداشتن دفترچه ثبت ساعت و سرعت (برای اتوبوسها و مینیبوسها)؛
- همراه نداشتن پروانه تاکسیرانی یا اتوبوسرانی؛
- نداشتن بارنامه (برای وسایل نقلیه باربری)؛
- همراه نداشتن کارت سلامت (برای رانندگان وسایل نقلیه عمومی).
مبلغ جریمه همراه نداشتن مدارک وسایل نقلیه عمومی در لیست جریمههای رانندگی ۱۴۰۵ زیر، ارائه شده است.
عنوان تخلف رانندگی | کلانشهرها (ریال) | سایر شهرها (ریال) | روستاها (ریال) |
نداشتن بیمهنامه شخص ثالث معتبر | ۱٬۵۰۰٬۰۰۰ | ۱٬۵۰۰٬۰۰۰ | ۱٬۵۰۰٬۰۰۰ |
رانندگی با گواهینامه پس از پایان زمان اعتبار | ۹۰۰٬۰۰۰ | ۹۰۰٬۰۰۰ | ۳۰۰٬۰۰۰ |
نداشتن گواهی معتبر معاینه فنی وسیله نقلیه | ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۶۰۰٬۰۰۰ | ۴۰۰٬۰۰۰ |
همراه نداشتن پروانه تاکسیرانی یا اتوبوسرانی | ۹۰۰٬۰۰۰ | ۶۰۰٬۰۰۰ | – |
انجام سرویس مدارس بدون داشتن مجوز لازم یا با وسایل نقلیه غیرمجاز | ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۷۰۰٬۰۰۰ | ۲۰۰٬۰۰۰ |
مغایرت مشخصات فنی یا کارت شناسایی وسیله نقلیه | ۱٬۵۰۰٬۰۰۰ | ۱٬۵۰۰٬۰۰۰ | ۱٬۵۰۰٬۰۰۰ |
عدم همراه داشتن کارت سلامت برای وسایل نقلیه عمومی | ۶٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۶٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۳۰٬۰۰۰ |
جریمه عدم همراه داشتن بارنامه | ۳٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۳٬۰۰۰٬۰۰۰ | ۳٬۰۰۰٬۰۰۰ |
جریمه عدم همراه داشتن دفترچه یا تجهیزات ثبت سرعت و ساعت | ۹۰۰٬۰۰۰ | ۶۰۰٬۰۰۰ | ۳۰۰٬۰۰۰ |
روشهای پرداخت جریمه همراه نداشتن گواهینامه و مدارک خودرو و موتور
در این بخش همه روشهای پرداخت جریمه همراه نداشتن مدارک خودرو و موتور را برای شما آوردهایم تا با توجه به نیاز خود، بتوانید بهترین آنها را انتخاب کنید.
- پرداخت جریمه همراه نداشتن مدرکها از سامانه خلافی؛
- پرداخت جریمه همراه نداشتن مدارک موتور و خودرو ازطریق سایت راهور ۱۲۰ و اپلیکیشن پلیس من؛
- پرداخت جریمه نداشتن گواهینامه خودرو و موتور و سایر مدارک با شماره گویای ۰۲۱۸۸۲۸۸۸۸۸؛
- پرداخت جریمه نداشتن گواهینامه موتور و خودرو و سایر مدارک با کد دستوری *۱۱۰# (ممکن است گاهی در دسترس نباشد)؛
- پرداخت جریمه همراه نداشتن مدارک خودرو و موتور با مراجعه به دفاتر پلیس +۱۰؛

تفاوت نداشتن گواهینامه با همراه نداشتن گواهینامه در چیست؟
همراه نداشتن گواهینامه به معنای این است که شما گواهینامه معتبر دارید، اما هنگام رانندگی آن را همراه خود ندارید. این حالت یک تخلف رانندگی محسوب میشود و با جریمه نقدی همراه است؛ یعنی اگر گواهینامه دارید اما همراهتان نیست، و علاوه بر آن هیچ مدرک شناسایی معتبر دیگری (مثل کارت ملی) هم همراه نداشته باشید، ممکن است خودرو توقیف شود. دلیلش هم این است که پلیس برای استعلام گواهینامه و احراز هویت شما نیاز به یک مدرک شناسایی معتبر دارد. اگر کارت ملی همراهتان باشد، پلیس استعلام میزند و در صورت تایید اعتبار گواهینامه، فقط جریمه نقدی ثبت میشود و خودرو آزاد میشود. اما اگر هیچ مدرک شناسایی معتبری همراه نداشته باشید، پلیس نمیتواند هویت شما را احراز کند و در این حالت احتمال توقیف خودرو وجود دارد.
نداشتن گواهینامه یعنی شما اصلا گواهینامه معتبری دریافت نکردهاید یا گواهینامه شما به هر دلیل باطل شده است. این حالت یک جرم کیفری محسوب میشود و علاوه بر جریمه نقدی، مجازات سنگینتری مانند حبس و توقیف خودرو را در پی دارد. بر اساس رای جدید دیوان عدالت اداری در مورد رانندگی بدون گواهینامه و طبق ماده ۷۲۳ قانون مجازات اسلامی، هر کس بدون گواهینامه رسمی اقدام به رانندگی کند، مرتکب جرم شده است. در جدول زیر میتوانید جریمه و مجازات فراموشی و نداشتن گواهینامه را مشاهده کنید.
وضعیت گواهینامه | نوع تخلف یا جرم | جریمه نقدی | مجازات تکمیلی |
گواهینامه دارم ولی همراه ندارم | تخلف رانندگی | ۹۰۰,۰۰۰ ریال در شهرها ۳۰۰,۰۰۰ ریال در روستاها | توقیف نمیشود (فقط جریمه) |
گواهینامه دارم ولی اعتبار آن تمام شده | تخلف رانندگی | ۹۰۰,۰۰۰ ریال در شهرها ۳۰۰,۰۰۰ ریال در روستاها | فقط جریمه دیرکرد تمدید بیمه خسارت |
اصلا گواهینامه ندارم | جرم کیفری | جزای نقدی تا ۳۳,۰۰۰,۰۰۰ ریال (۳ میلیون و ۳۰۰ هزار تومان) |
|
مجازات رانندگی بدون داشتن گواهینامه
رانندگی بدون گواهینامه در قانون جمهوری اسلامی ایران یک جرم کیفری محسوب میشود و مجازات آن تعیین میشود. علاوه بر مجازات کیفری، براساس ماده ۱۰ قانون رسیدگی به تخلفات رانندگی، وسیله نقلیه متخلف توقیف شده و راننده به مرجع قضایی معرفی میشود.
مجازات رانندگی بدون گواهینامه برای اتباع افغان نیز مشمول همین قوانین است؛ با این تفاوت که درصورت تکرار تخلف، علاوه بر مجازاتهای مقرر، امکان ابطال کارت اقامت و اخراج از کشور نیز وجود دارد.
مجازات رانندگی بدون گواهینامه برای بار اول
طبق ماده ۷۲۳ قانون مجازات اسلامی، برای افرادی که برای نخستین بار مرتکب جرم رانندگی بدون گواهینامه میشوند، دادگاه یکی از سه گزینه زیر را اعمال میکند:
- حبس تعزیری تا دو ماه؛
- جزای نقدی تا ۳۳,۰۰۰,۰۰۰ ریال (۳ میلیون و ۳۰۰ هزار تومان)؛
- هر دو مجازات بهصورت همزمان.
بر اساس ماده ۶۵ قانون مجازات اسلامی، مرتکبان جرائم عمدی که حداکثر مجازات قانونی آنها سه ماه حبس است، به جای حبس به مجازات جایگزین حبس، از جمله جزای نقدی محکوم میشوند؛ بااینحال، توقیف خودرو به علت نداشتن گواهینامه در همان لحظه از طرف پلیس انجام میشود و خودرو تا تعیین تکلیف پرونده در پارکینگ باقی میماند. رانندگی بدون گواهینامه جرم کیفری است. برای بار اول ممکن است تخفیف بگیرید، اما حتی با رضایت شاکی (شخصی که از تخلف راننده بدون گواهینامه شکایت کرده یا آسیب دیده) پرونده بسته نمیشود؛ چون جنبه عمومی جرم باقی میماند.
مجازات رانندگی بدون گواهینامه برای بار دوم
در صورت ارتکاب دوباره جرم رانندگی بدون گواهینامه، موضوع تکرار جرم مطرح میشود. اگرچه قانون مجازات اسلامی برای تکرار این جرم، حبس تعزیری از دو تا شش ماه را پیشبینی کرده است، اما بر اساس نظر هیات عالی نشست قضایی و با توجه به بند یک ماده ۳ قانون وصول برخی از درآمدهای دولت، این مجازات حبس اعمال نمیشود و مجازات بهصورت جزای نقدی و با رعایت مقررات مربوط به تکرار جرم تعیین میشود.
مجازات قابل اعمال در صورت تکرار جرم، عبارتاند از:
- جزای نقدی بهجای حبس؛
- امکان تشدید جزای نقدی درصورت تحقق شرایط تکرار جرم؛
- توقیف وسیله نقلیه و معرفی راننده به مرجع قضایی.
با این توضیحات، میتوان نتیجه گرفت که در صورت تکرار رانندگی بدون گواهینامه، نمیتوان بهطور قطعی گفت مجازات ۲ تا ۶ ماه حبس اعمال میشود و میزان مجازات با توجه به مقررات مربوط به جزای نقدی و تکرار جرم تعیین خواهد شد.
نکته: توجه داشته باشید که اگر فردی با علم به نداشتن گواهینامه راننده، وسیله نقلیه خود را در اختیار او قرار دهد، بهعنوان معاون در جرم شناخته میشود و مشمول مجازاتهای قانونی خواهد بود.
جریمه و مجازات همراه نداشتن گواهینامه هنگام تصادف
اگر هنگام تصادف، گواهینامه معتبر داشته باشید، اما آن را همراه نداشته باشید، پلیس با استعلام از سامانه راهور، صحت داشتن گواهینامه شما را تایید میکند. در این حالت، تخلف شما همراه نداشتن مدارک محسوب میشود و مشمول جریمه نقدی ۹۰ هزار تومان در شهرها و ۳۰ هزار تومان در روستاها خواهید شد. همچنین وسیله نقلیه شما توقیف نمیشود و نیازی به طی مراحل قضایی هم ندارید.
وضعیت گواهینامه در تصادف | نوع تخلف/جرم | جریمه نقدی (ریال) | مجازات تکمیلی | وضعیت بیمه |
گواهینامه معتبر دارم، ولی همراه ندارم | تخلف رانندگی |
| فقط جریمه دارد و توقیف نمیشود. | بیمه خسارت را کامل پرداخت میکند و حق رجوع به راننده ندارد. |
گواهینامه دارم ولی اعتبار آن تمام شده | تخلف رانندگی |
| فقط جریمه دیرکرد تمدید صادر میشود. | بیمه خسارت را کامل پرداخت میکند و حق رجوع به راننده ندارد |
گواهینامه ندارم | جرم کیفری |
| توقیف خودرو و معرفی به دادگاه در بار اول صورت میگیرد. | بیمه خسارت را پرداخت میکند اما کل مبلغ را از راننده مقصر پس میگیرد |
گواهینامه ندارم و تصادف جرحی اتفاق افتاده | جرم کیفری و جنبه خصوصی |
| حبس تعزیری تا ۲ ماه و محرومیت از رانندگی تا ۵ سال در نظر گرفته میشود. | بیمه دیه را میپردازد و کل آن را از راننده پس میگیرد. |
گواهینامه ندارم و تصادف منجر به فوت اتفاق افتاده | قتل غیرعمد (شبهعمد) |
| حبس تعزیری بیش از ۲ سال و محرومیت ۱ تا ۵ ساله از رانندگی در نظر گرفته میشود. | بیمه دیه را به اولیای دم پرداخت و کل مبلغ را از راننده مقصر مطالبه میکند. |
تصادف بدون داشتن گواهینامه چه حکمی دارد؟
تصادف بدون گواهینامه، جرمی است که جنبه عمومی دارد؛ یعنی حتی اگر شاکی (زیاندیده) رضایت دهد، پرونده مختومه نمیشود و مجازات کیفری همچنان اعمال میشود. عواقب تصادف بدون گواهینامه هم از نظر کیفری و هم از لحاظ خصوصی به شرح زیر است:
- جنبه کیفری (جنبه عمومی جرم): رانندگی بدون گواهینامه جرم است و مجازات آن حبس تعزیری تا ۲ ماه (بار اول) یا جزای نقدی تا ۳,۳۰۰,۰۰۰ تومان را در پی دارد. اگر تصادف منجر به جراحت شود، دادگاه میتواند علاوه بر حبس، محرومیت از رانندگی تا ۵ سال را نیز اعمال کند، اما اگر تصادف منجر به فوت شود، این حادثه قتل غیرعمد (شبهعمد) محسوب میشود. بر اساس ماده ۷۱۴ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات و مجازاتهای بازدارنده)، هرگاه بیاحتیاطی یا بیمبالاتی یا عدم رعایت نظامات دولتی یا عدم مهارت راننده (اعم از وسائط نقلیه زمینی، آبی یا هوایی) یا متصدی وسیله موتوری منتهی به قتل غیرعمدی شود، مرتکب به شش ماه تا سه سال حبس و نیز به پرداخت دیه (در صورت مطالبه از ناحیه اولیای دم) محکوم میشود؛
- جنبه خصوصی (جبران خسارت): راننده مقصر موظف به پرداخت دیه به زیاندیده یا اولیای دم است؛ حتی اگر زیاندیده از بیمه دیه خود را دریافت کند، شرکت بیمه کل مبلغ را از راننده فاقد گواهینامه پس میگیرد.
درصورت نداشتن گواهینامه در تصادف، بیمه تعلق میگیرد؟
بله، اما با حق رجوع به راننده انجام میشود؛ بهعبارت بهتر، طبق قانون جدید بیمه شخص ثالث (مصوب ۱۳۹۵)، شرکت بیمه موظف است خسارت وارد شده به شخص ثالث (زیاندیده) را بهطور کامل پرداخت کند، حتی اگر راننده مقصر گواهینامه نداشته باشد. بااینحال، تفاوت مهم این است که برخلاف رانندگانی که گواهینامه معتبر دارند، درصورت نداشتن گواهینامه، شرکت بیمه پس از پرداخت خسارت به زیاندیده، کل مبلغ پرداختشده را از راننده مقصر پس میگیرد. توجه داشته باشید که این قانون برای همه وسایل نقلیه (خودرو و موتورسیکلت) یکسان است. اگر راننده بدون گواهینامه مقصر تصادف باشد، بیمه شخص ثالث خسارت زیاندیده را پرداخت میکند؛ اما بعدا میتواند مبلغ پرداختی را از راننده مقصر پس بگیرد. فرق اساسی با حالت «همراه نداشتن گواهینامه» در این است که در آن حالت، بیمه حق رجوع به راننده را ندارد.
نکتهای که خیلیها نمیدانند این است که اگر راننده مقصر خودش هم در تصادف آسیب ببیند، «بیمه حوادث راننده» (یا بیمه سرنشین) خسارات جانی او را پرداخت میکند؛ این پوشش از سال ۱۳۹۵ بهصورت اجباری جزو بیمه شخص ثالث شده و حق بیمهاش در همان مبلغ نهایی محاسبه میشود. بر اساس این قانون، شرکت بیمه موظف است دیه یا ارش جرح راننده مقصر را پرداخت کند؛ یعنی راننده مقصر هم میتواند از این پوشش استفاده کند، مشروط به اینکه گواهینامه معتبر و متناسب با وسیله نقلیه داشته باشد و بیمه شخص ثالثش معتبر باشد .
جریمه نداشتن گواهینامه برای ترخیص خودرو
یکی از سوالات رایج رانندگان این است که اگر خودرو به دلیل نداشتن گواهینامه توقیف شود، آیا برای ترخیص آن نیاز به ارائه گواهینامه هست؟ در اینجا باید بگوییم که بله، گواهینامه یکی از مدارک الزامی برای ترخیص خودرو از پارکینگ است. زمانی که خودرو به دلیل نداشتن گواهینامه توقیف میشود، پلیس وسیله نقلیه را به پارکینگ منتقل و راننده را به مرجع قضایی معرفی میکند. ترخیص خودروی توقیفی به علت توقیف، دستور مرجع قضایی و مقررات سامانه ترخیص بستگی دارد و قاعده کلی برای استفاده از گواهینامه شخص دیگر وجود ندارد؛ بااینحال، اگر مالک یا متقاضی ترخیص گواهینامه نداشته باشد، فردی که دارای گواهینامه معتبر است میتواند برای انتقال خودرو از پارکینگ معرفی شود.
لازم به ذکر است که اگر پرونده به مرجع قضایی ارسال شود، بابت رانندگی بدون گواهینامه باید جزای نقدی را پرداخت کنید تا امکان دریافت مجوز ترخیص فراهم شود. این مبلغ، هزینه ترخیص خودرو نیست؛ بلکه مربوط به مجازات رانندگی بدون گواهینامه است. علاوهبر این در مورد نحوه پرداخت هزینه پارکینگ، انتقال خودرو و سایر جریمههای رانندگی نیز باید تعیین تکلیف شود.
در مواردی که راننده زیر ۱۸ سال باشد یا خودرو به نام شخص دیگری باشد، فرایند ترخیص پیچیدهتر میشود و ممکن است نیاز به حضور والدین یا مالک در دادگاه باشد. شرایط لازم برای ترخیص خودرو، عبارتاند از:
- ارائه گواهینامه معتبر (مالک خودرو یا شخصی که گواهینامه معتبر دارد)؛
- ارائه مدارکی برای اثبات مالکیت خودرو؛
- ارائه مدارک هویتی مالک یا نماینده قانونی او؛
- پرداخت هزینههای پارکینگ و انتقال خودرو؛
- پرداخت یا تعیین تکلیف جرایم رانندگی؛
- انجام مراحل قضایی و دریافت حکم یا برگه ترخیص از دادگاه.
جریمه نداشتن گواهینامه موتور برای ترخیص
هنگامی که موتورسیکلت بهدلیل نداشتن گواهینامه توقیف میشود، برای ترخیص آن، علاوه بر مدارک معمول مانند سند مالکیت، کارت موتور، کارت ملی و بیمهنامه، علاوه بر پرداخت جریمه نداشتن گواهینامه و ارائه رسید آن، باید تکلیف مجازات کیفری مربوطه مانند حبس تعزیری، نیز از سوی مرجع قضایی تعیین و اجرا شده باشد. در غیر اینصورت، ترخیص خودرو منوط به تعیینتکلیف کامل پرونده کیفری خواهد بود. لازم به ذکر است که مبلغ جریمه نقدی از طرف مقام قضایی تعیین میشود و هزینه ثابتی ندارد. برای بار اول، تخلف شامل جزای نقدی و حبس تعزیری تا دو ماه یا هر دو است و درصورت تکرار، مجازات به ۲ تا ۶ ماه حبس افزایش مییابد که قابل تبدیل به جزای نقدی نیز هست.
مجازات رانندگی بدون گواهینامه برای اتباع افغان
اتباع افغانستانی ساکن ایران، مانند سایر اتباع خارجی، برای رانندگی در ایران، ملزم به داشتن گواهینامه معتبر صادره از جمهوری اسلامی ایران یا گواهینامه بینالمللی مورد تایید پلیس راهور هستند. اتباع افغان میتوانند بر اساس ضوابط و با داشتن مدارک اقامتی معتبر، گواهینامه رانندگی خودرو و موتورسیکلت دریافت کنند. گواهینامه اتباع بهصورت یکساله صادر میشود و برای تمدید نیز باید تمام مراحل دوباره طی میشود. همچنین شرط تاهل برای این منظور برداشته شده است.
مجازات رانندگی بدون گواهینامه برای اتباع افغان شامل مجازات عمومی و مجازات اختصاصی میشود:
- مجازات عمومی: بر اساس مجازات عمومی، در صورت احراز تخلف، وسیله نقلیه توقیف شده و راننده به مرجع قضایی معرفی میشود. بار اول شامل حبس تعزیری تا دو ماه یا جزای نقدی تا یک میلیون ریال یا هر دو است و در صورت تکرار، مجازات به دو تا شش ماه حبس افزایش پیدا میکند؛
- مجازات اختصاصی: پیامدهای اختصاصی برای اتباع شامل دریافت تعهد محضری در مرتبه اول و در صورت تکرار، ابطال کارت اقامت و اخراج از کشور خواهد بود.
جریمه تصادف اتباع بدون گواهینامه
اگر یک تبعه خارجی بدون گواهینامه در ایران تصادف کند، علاوه بر مجازاتهای یادشده، عواقب زیر را نیز به همراه دارد:
- وسیله نقلیه بلافاصله توقیف و به پارکینگ منتقل میشود؛
- پرونده به دادگاه ارجاع داده میشود؛
- اگر راننده مقصر باشد، موظف به جبران تمام خسارات مالی و جانی است؛
- شرکت بیمه خسارت زیاندیده را پرداخت میکند، اما کل مبلغ را از راننده فاقد گواهینامه پس میگیرد.
نکته: درصورت تکرار تخلف رانندگی بدون گواهینامه اتباع افغان، علاوه بر مجازاتهای کیفری، کارت اقامت ابطال شده و فرد از کشور اخراج میشود؛ بنابراین، عواقب تصادف بدون گواهینامه برای اتباع، فراتر از جریمه نقدی و حبس است و میتواند به اخراج دائمی از کشور منجر شود.
اعتراض به مبلغ جریمه همراه نداشتن مدارک ماشین و موتور
همانطور که در ابتدا نیز گفتیم، جریمه همراه نداشتن مدارک خودرو و موتور، از نوع جریمه تسلیمی است؛ یعنی افسر پلیس راهور بهصورت حضوری صادر و به راننده تحویل میدهد. از آنجا که این جریمه با حضور مستقیم مامور و پس از توقف وسیله نقلیه ثبت میشود، احتمال خطا در آن بسیار کم است؛ بااینحال، درصورت داشتن اعتراض به جریمه، راههای قانونی برای پیگیری وجود دارد. برای اعتراض آنلاین میتوانید به سامانه سخا مراجعه و مراحل زیر را طی کنید:
- با کد ملی و شماره موبایل خود وارد حساب کاربری شوید؛
- از منوی خدمات استعلامی، گزینه ریز تخلفات خودرو را انتخاب کنید؛
- پس از پرداخت هزینه استعلام، جریمه موردنظر را انتخاب و روی درخواست اعتراض کلیک کنید؛
- دلایل اعتراض و مدارک مستند خود را بارگذاری و کد رهگیری را دریافت کنید؛
- برای پیگیری نتیجه اعتراض نیز میتوانید از همان سامانه، از منوی خدمات پلیس راهور و مشاهده وضعیت اعتراض استفاده کنید.
اگر مایل به ثبت اعتراض حضوری هستید، باید به همراه مدارک زیر به یکی از دفاتر پلیس +۱۰ یا مرکز اجرائیات پلیس راهور در محل زندگی خود مراجعه کنید. توجه داشته باشید که در این روش هم پس از ثبت درخواست، یک کد رهگیری دریافت میکنید. مدارک لازم عبارتاند از:
- اصل کارت خودرو/موتور؛
- اصل سند مالکیت وسیله نقلیه؛
- اصل کارت شناسایی مالک (یا وکیل قانونی)؛
- اصل گواهینامه رانندگی؛
- تکمیل فرم مخصوص اعتراض.
نکته ۱: ساعت کاری مراکز اعتراض، معمولا در روزهای کاری از ۷ تا ۱۴ است اما ممکن است بسته به شهر و محل سکونت، متفاوت باشد. بنابراین پیش از مراجعه ساعت کاری مرکز مربوطه را بررسی کنید.
نکته ۲: بر اساس ماده ۵ قانون رسیدگی به تخلفات رانندگی، اداره اجرائیات موظف است حداکثر ظرف ۲۴ ساعت از زمان وصول اعتراض، بررسی لازم را انجام داده و در صورت غیرموجه دانستن اعتراض، نتیجه را به شما ابلاغ کند. توجه داشته باشید که نتیجه نهایی ممکن است دقیقا در همین ۲۴ ساعت از طریق پیامک اعلام نشود؛ زیرا اگر اعتراض شما موجه تشخیص داده نشود و شما بر آن اصرار داشته باشید، پرونده برای رسیدگی بیشتر به واحد رسیدگی به اعتراضات ارسال میشود که این مرحله زمان بیشتری خواهد برد. در هر صورت، ابلاغ نتیجه بررسی اولیه معمولا طی چند روز از طریق پیامک به شما اطلاع داده میشود.
اگر اعتراض به جریمه همراه نداشتن مدارک رد شد، چه کنیم؟
اگر پاسخ به اعتراضتان را قبول نداشتید، میتوانید برای بار دوم به واحد رسیدگی پلیس راهور مراجعه کنید. در این مرحله، یک قاضی از قوه قضائیه و یک کارشناس از راهنمایی و رانندگی به پرونده شما رسیدگی کرده و رای نهایی را صادر میکنند. این رای قطعی است و امکان اعتراض مجدد وجود ندارد.
توجه داشته باشید که اگر اعتراض شما در مرحله نهایی رد شود، تنها ۲۰ روز فرصت دارید تا جریمه را پرداخت کنید؛ در غیر این صورت مبلغ جریمه دو برابر میشود.
جمعبندی
اگر که حین رانندگی متوجه شوید که مدارک شناسایی بهخصوص گواهینامه خود را جا گذاشتهاید؛ در این صورت اگر پلیس شما را متوقف کند، جریمه خواهید شد ولی وسیله نقلیهتان توقیف نمیشود. این قانون شامل همه وسایل نقلیه میشود و تفاوتی بین خودرو و موتورسیکلت وجود ندارد. در حقیقت، این جریمه در دسته جریمههای موتورسیکلت و انواع ماشین شامل سواری، کامیون، تریلی و… قرار دارد. از همین رو همیشه قبل از رانندگی از کامل بودن مدارک خود مطمئن شوید. اگر شما هم تجربهای از جریمه همراه نداشتن مدارک مانند گواهینامه دارید، حتما در قسمت نظرات با ما در میان بگذارید.
سوالات متداول
مهمترین سوالاتی که میتوانید درباره جریمه نداشتن مدارک خودرو و موتورسیکلت داشته باشید، در این بخش پاسخ داده شده است.
آیا نداشتن گواهینامه برای ترخیص خودرو مشکلساز است؟
بله؛ زیرا یکی از مدارک مهم برای ترخیص خودرو از پارکینگ، گواهینامه مالک خودرو و راننده خودرو است (بهخصوص اگر یک نفر نباشند).
مبلغ جریمه نداشتن گواهینامه سال ۱۴۰۵ چقدر است؟
نداشتن گواهینامه معتبر در شهرهای بزرگ و سایر شهرها ۹۰ هزار تومان و در روستاها ۳۰ هزار تومان جریمه دارد.
آیا همراه نداشتن مدارک موجب توقیف میشود؟
اگر مدارک خودرو و موتور را حین رانندگی همراه نداشته باشید فقط جریمه میشوید، اما اگر اصلا گواهینامه رانندگی نداشته باشید، خودرو یا موتور شما توقیف میشود و حتی ممکن است به دادگاه هم ارجاع داده شوید.
جریمه نداشتن گواهینامه در تصادف چیست؟
نداشتن گواهینامه در تصادف جزای نقدی و حبس و دادگاه در پیش دارد. با این حال اما، اگر گواهینامه معتبر دارید و فقط همراهتان نیست، با استعلام پلیس، فقط جریمه عدم همراه داشتن (نه حبس) برایتان ثبت میشود.
نداشتن گواهینامه چه تبعاتی دارد؟
مجازات رانندگی بدون گواهینامه، در بار اول، حبس تعزیری تا دو ماه، جریمه نقدی تا ۳ میلیون و ۳۰۰ هزار تومان یا هر دو است. مجازات بار دوم، دو تا شش ماه حبس است. در ضمن، تمدید نکردن گواهینامه، به معنای نداشتن گواهینامه نیست؛ فقط با پرداخت جریمه به مبلغ ۳۰ تا ۹۰ هزار تومان (بسته به محل ارتکاب تخلف) همراه است.
