اگر بابت تخلفات حادثه ساز پیامکی دریافت کرده یا در لیست جرایم خود چنین عنوانی را مشاهده کردهاید، باید بدانید که چه پیامدی برای شما دارد. زیرا این تخلفات علاوهبر جریمه نقدی، نمره منفی برای گواهینامه دارد و در برخی شرایط منجر به توقیف خودرو نیز میشود. در این راهنما به شرایط توقیف میپردازیم، مبلغ جریمه تخلف حادثه ساز در سال جاری را در قالب جدول ارائه و اقدامات لازم درصورت دریافت پیامک را مشخص میکنیم. جزئیات مربوط به نحوه ثبت، محاسبه و حذف نمرات منفی گواهینامه در راهنمای جداگانهای بررسی شده است.
تخلف حادثه ساز رانندگی چیست؟
برخی از تخلفات در لیست جرایم رانندگی وجود دارد که احتمال وقوع تصادفات شدید، جرح یا فوت سرنشینان را افزایش میدهد؛ مانند رانندگی در مستی، انجام حرکات نمایشی، عبور از محلهای ممنوع، عدم توجه به حق تقدم، سرعت غیرمجاز، نقص فنی جدی، سبقت غیرمجاز و… . چنین تخلفاتی حادثه ساز محسوب میشود و در شرایط مختلف، عواقبی مانند جریمه نقدی، ثبت نمره منفی برای گواهینامه و توقیف خودرو را در پی دارد.
اگر در پی ارتکاب به این تخلفات پرخطر حادثهای رخ دهد، بیمه تمام خسارت را میپردازد و سپس درصدی از آن را از راننده پس میگیرد (بین ۲.۵ تا ۱۰ درصد).
جدول تخلفات حادثه ساز رانندگی و مبلغ جریمهها
تخلفات حادثه ساز کدامند؟ لیست تخلفات حادثه ساز از نظر قانون رسیدگی به تخلفات رانندگی شامل ۲۰ مورد است که عناوین و مبلغ جریمهها همگی در جدول زیر پوشش داده شدهاند. برای مشاهده سایر تخلفات میتوانید لیست کامل جریمههای رانندگی را بررسی کنید.
| کد تخلف | شرح تخلفات رانندگی | کلانشهرها، مراکز استانها، جادههای بین شهری و مناطق آزاد تجاری ـ صنعتی | سایر شهرها | مبلغ جریمه برای روستاها و راههای روستایی | نمره منفی خودرو سبک | نمره منفی خودرو سنگین |
۲۰۰۱ | هرگونه حرکات نمایشی مانند دور زدن درجا یا حرکت موتورسیکلت روی یک چرخ | ۵,۰۰۰,۰۰۰ | ۴,۰۰۰,۰۰۰ | ۲٬۵۰۰,۰۰۰ | ۸ | ۱۰ |
۲۰۰۲ | تجاوز از سرعت مجاز بیش از ۵۰ کیلومتر بر ساعت | ۵,۰۰۰,۰۰۰ | ۴,۵۰۰,۰۰۰ | ۲٬۵۰۰,۰۰۰ | ۱۰ | ۱۵ |
۲۰۰۳ | سبقت غیرمجاز در راههای دوطرفه | ۷,۰۰۰,۰۰۰ | ۵,۰۰۰,۰۰۰ | ۳,۰۰۰,۰۰۰ | ۵ | ۱۰ |
۲۰۰۴ | عبور از چراغ قرمز راهنماییورانندگی | ۴,۰۰۰,۰۰۰ | ۳,۰۰۰,۰۰۰ | ۲,۰۰۰,۰۰۰ | ۵ | ۱۰ |
۲۰۰۵ | حرکت بهطور مارپیچ | ۵,۰۰۰,۰۰۰ | ۴,۰۰۰,۰۰۰ | ۲٬۵۰۰,۰۰۰ | ۳ | ۵ |
۲۰۰۶ | حرکت با دنده عقب در آزادراهها و بزرگراهها | ۵,۰۰۰,۰۰۰ | ۵,۰۰۰,۰۰۰ | – | ۵ | ۷ |
۲۰۰۷ | رانندگی در حالت بیارادگی و مصرف داروهای روانگردان یا افیونی | ۱۵٬۰۰۰,۰۰۰ | ۱۵٬۰۰۰,۰۰۰ | ۱۵٬۰۰۰,۰۰۰ | ۱۰ | ۲۰ |
۲۰۰۸ | تجاوز از سرعت مجاز بیش از ۳۰ تا ۵۰ کیلومتر بر ساعت | ۲,۵۰۰,۰۰۰ | ۲,۲۰۰,۰۰۰ | ۱٬۲۰۰,۰۰۰ | ۵ | ۱۰ |
۲۰۰۹ | عبور از محل ممنوع (ورود ممنوع) | ۲٬۵۰۰,۰۰۰ | ۱,۵۰۰,۰۰۰ | ۵۰۰,۰۰۰ | ۴ | ۶ |
۲۰۱۰ | تجاوز به چپ از محور راه | ۲٬۵۰۰,۰۰۰ | ۱,۵۰۰,۰۰۰ | ۹۰۰,۰۰۰ | ۵ | ۹ |
۲۰۱۱ | عبور وسایل نقلیه از پیادهرو | ۲,۰۰۰,۰۰۰ | ۱,۰۰۰,۰۰۰ | ۳۰۰,۰۰۰ | ۵ | ۷ |
۲۰۱۲ | عدم رعایت حق تقدم عبور | ۱,۰۰۰,۰۰۰ | ۵۰۰,۰۰۰ | ۳۰۰,۰۰۰ | ۴ | ۶ |
۲۰۱۳ | دور زدن در محل ممنوع | ۳,۰۰۰,۰۰۰ | ۲,۰۰۰,۰۰۰ | ۱,۰۰۰,۰۰۰ | ۳ | ۵ |
۲۰۱۴ | استفاده از تلفن همراه یا وسایل ارتباطی مشابه در حین رانندگی در سرعت بیشتر از ۶۰ کیلومتر | ۴,۰۰۰,۰۰۰ | ۳,۰۰۰,۰۰۰ | ۱,۵۰۰,۰۰۰ | ۳ | ۵ |
۲۰۱۵ | نقص فنی موثر یا نقص در سامانه (سیستم) روشنایی در شب | ۳,۰۰۰,۰۰۰ | ۲,۰۰۰,۰۰۰ | ۱,۵۰۰,۰۰۰ | ۳ | ۶ |
۲۰۱۶ | عدم رعایت مقررات ایمنی حمل و نقل جادهای مواد خطرناک | ۶,۰۰۰,۰۰۰ | ۴,۵۰۰,۰۰۰ | ۳,۵۰۰,۰۰۰ | ۸ | ۸ |
۲۰۱۷ | رانندگی با وسایل نقلیه عمومی بیش از زمان مجاز | ۴,۰۰۰,۰۰۰ | ۴,۰۰۰,۰۰۰ | ۴,۰۰۰,۰۰۰ | – | ۷ |
۲۰۱۸ | عدم رعایت محدودیتهای زمانی و مکانی یا شرایط مندرج در گواهینامه از قبیل عینک، سمعک یا تجهیزات خاص | ۱,۰۰۰,۰۰۰ | ۱,۰۰۰,۰۰۰ | ۱,۰۰۰,۰۰۰ | ۳ | ۷ |
۲۰۱۹ | عدم توجه به فرمان ایست یا پرچم مراقبین عبور و مرور محصلین یا پلیس مدرسه | ۱,۰۰۰,۰۰۰ | ۱,۰۰۰,۰۰۰ | ۱,۰۰۰,۰۰۰ | ۳ | ۵ |
۲۰۲۰ | عدم رعایت مقررات حمل بار | ۴,۰۰۰,۰۰۰ | ۳,۰۰۰,۰۰۰ | ۲,۰۰۰,۰۰۰ | ۵ | ۸ |
یکی از تخلفات حادثه ساز رایج، دور زدن در محل ممنوع است که اگر بدانید در چه جاهایی دور زدن ممنوع است؟ میتوانید از وقوع آن پیشگیری کنید.
جریمه و پیامدهای تخلفات حادثه ساز چیست؟
تخلفات حادثه ساز، علاوهبر جرایم نقدی (مطابق جدول) منجر به ثبت نمره منفی برای گواهینامه نیز میشود. نمره منفی براساس تخلف انجامشده و نوع خودرو که شخصی باشد یا عمومی و سنگین، متفاوت است؛ با استعلام نمره منفی گواهینامه میتوانید جزئیات مورد نیاز را بررسی کنید.
از دیگر پیامدهای ارتکاب تخلفات حادثه ساز میتوان به توقیف خودرو و ابطال گواهینامه اشاره کرد که در شرایط خاص و شدیدتر، رخ میدهد.
رئیس پلیس راهور تهران بزرگ، سردار سید ابوالفضل موسویپور، در این باره هشدار میدهد: «اگر رانندهای در مرحله نخست ۳۰ نمره منفی کسب کند، گواهینامه وی به مدت سه ماه ضبط میشود. در مرحله دوم، کسب ۲۵ نمره منفی موجب ضبط گواهینامه به مدت شش ماه و در مرحله سوم، کسب ۲۰ نمره منفی موجب ابطال گواهینامه میشود و راننده پس از گذراندن دورههای آموزشی و پرداخت هزینه میتواند برای دریافت مجدد گواهینامه اقدام کند.»
جریمه نقدی تخلفات حادثه ساز چگونه تعیین میشود؟
مبلغ جریمه نقدی برای تخلفات پرخطر براساس نوع تخلف و محل ارتکاب متفاوت است؛ این مبالغ از طرف پلیس راهور اعلام میشود که ممکن است هرچندوقت یکبار تغییر کند. بنابراین فرمول یا وابستگی خاصی به نمره منفی گواهینامه ندارد که بتوان براساس آن مبلغ دقیق را محاسبه کرد. در جدول تخلفات حادثه ساز رانندگی میتوانید لیست کامل این جرایم را همراه با مبلغ مصوب، مشاهده کنید. بهتر است جریمهها را در اسرع وقت پرداخت کنید؛ مهلت پرداخت جریمه رانندگی براساس نوع جریمه (الصاقی، دوربینی، دوبرگی، تسلیمی یا خودداری) متفاوت است و اگر زمان آن تمام شود ممکن است دوبرابر شود.
چه زمانی تخلف حادثه ساز باعث توقیف خودرو میشود؟
شرایطی که درصورت ارتکاب به تخلفات حادثه ساز موجب توقیف خودرو میشود را میتوان اینطور بیان کرد:
- ارتکاب همزمان به دو تخلف حادثه ساز از بین تخلفاتی مانند انجام حرکات نمایشی، تجاوز از سرعت مجاز، سبقت غیرمجاز، عبور از چراغ قرمز، حرکت مارپیچ و تجاوز به چپ؛
- بروز تصادفاتی که منجر به فوت میشود.
در مورد اول حداکثر زمان توقیف، ۷۲ ساعت است و در مورد دوم پلیس میتواند خودرو را در صحنه تصادف توقیف کند. پس از رفع علت توقیف و فراهم کردن شرایط لازم باید مراحل قانونی ترخیص خودرو از پارکینگ پس از توقیف را طی کنید.
نکته: در تصادفات منجر به جرح اگر راننده مقصر به نظر کارشناس تصادفات اعتراضی نداشته باشد، مشمول توقیف نمیشود و اگر توقیف قبلی هم داشته باشد، رفع میشود.
بند د راهنمایی رانندگی چیست و توقیف ۷۲ ساعته چه زمانی اعمال میشود؟
متن بند «د» قانون رسیدگی به تخلفات رانندگی به این شرح است:
«هرگاه راننده به صورت همزمان مرتکب دو تخلف از تخلفات موضوع بندهای (۱)، (۲)، (۳)، (۴)، (۵) و (۱۰) جدول ماده (۷) این قانون گردد، وسیله نقلیه برای مدت حداکثر هفتاد و دو ساعت توقیف می شود. آئین نامه اجرائی بندهای « الف» و «ب» این ماده ظرف مدت شش ماه توسط وزارت کشور با همکاری وزارت دادگستری تهیه و به تصویب هیات وزیران خواهد رسید.»

جدول ماده ۷ قانون رسیدگی به تخلفات رانندگی شامل همه تخلفات حادثه ساز است. مواردی که اگر بهشکل همزمان مرتکب شوید، مشمول قانون توقیف میشوید عبارتاند از:
- بند ۱: هرگونه حرکت نمایشی مانند دور زدن درجا و یا حرکت موتورسیکلت بر روی یک چرخ؛
- بند ۲: تجاوز از سرعت مجاز (بیش از ۵۰ کیلومتر در ساعت)؛
- بند ۳: سبقت غیر مجاز در راههای دو طرفه؛
- بند ۴: عبور از چراغ قرمز راهنماییورانندگی؛
- بند ۵: حرکت بهطور مارپیچ؛
- بند ۱۰: تجاوز به چپ از محور راه.
ماده ۱۴ قانون بیمه شخص ثالث درباره تخلفات حادثه ساز چه میگوید؟
براساس این ماده قانونی، اگر یکی از تخلفات حادثه ساز ماده ۱۴ منجر به تصادف با جرح یا فوت شود و کارشناس تصادفات راهنماییورانندگی یا پلیس راه نیز این موضوع را تایید کند، شرکت بیمه موظف است خسارت زیاندیده را بدون هیچ شرطی پرداخت کند. سپس میتواند درصدی از مبلغ پرداختی را مطابق شرایط زیر از راننده مقصر دریافت کند:
- اولین حادثه ناشی از تخلف حادثه ساز در طول مدت بیمهنامه: ۲.۵٪ از خسارتهای بدنی و مالی پرداختشده؛
- دومین حادثه ناشی از تخلف حادثه ساز در طول مدت بیمهنامه: ۵٪ از خسارتهای بدنی و مالی پرداختشده؛
- سومین حادثه ناشی از تخلف حادثه ساز و حوادث بعد از آن در طول مدت بیمهنامه: ۱۰٪ از خسارتهای بدنی و مالی پرداختشده.
پیامک تخلف حادثه ساز چیست؟
گاهی پس از ارتکاب به تخلف حادثه ساز پیامکی برای راننده متخلف ارسال میشود که معمولا شامل اطلاعاتی مانند نوع تخلف، زمان و محل وقوع آن است. بهعلاوه اطلاعات خودرو و اینکه شما به تخلف حادثه سازی مرتکب شدهاید نیز در متن پیام مشخص میشود. یک نمونه پیامک ارسالشده برای تخلفات پرخطر به شرح زیر است:
«مالک محترم وسیله نقلیه به شماره انتظامی شخصی ایران … برابر بررسی سوابق رانندگی، شما دارای تخلف حادثه ساز در سال ۱۴۰۵ و جزء رانندگان پرخطر محسوب و تحت رصد پلیس راهور هستید. لذا توصیه میگردد نسبت به رعایت دقیق و کامل مقررات راهنماییورانندگی برای پیشگیری از هر گونه حادثه رانندگی، اهتمام ورزید. پلیس راهور فرماندهی انتظامی ج.ا.ایران»
این پیامک معمولا جنبه هشدار دارد و نیاز به اقدام خاصی ندارد. کافی است توجه بیشتری به قوانین رانندگی داشته باشید؛ مثلا با سرعت مجاز در معابر تردد کنید، در محلهای ممنوعه تردد غیرمجاز نداشته باشید، سبقت غیرمجاز نگیرید، حرکات نمایشی انجام ندهید و… .
نکته: اگر پیامک تخلف حادثه ساز اشتباه بود (مغایرت مشخصات یا عدم حضور در موقعیت ثبت تخلف) مطابق راهنمای اعتراض به نمره منفی گواهینامه درخواست بازبینی خود را اعلام کنید تا به اشتباه نمره منفی برایتان ثبت نشود.
پیامک توقیف خودرو برای تخلف حادثه ساز چه مفهومی دارد؟
همچنین اگر در پی تخلف حادثه ساز، خودرو توقیف شود، گاهی پیامکی با مفهوم زیر برای راننده ارسال میشود:
«مالک محترم، خودروی شما به دلیل ارتکاب به تخلف حادثه ساز در سامانه پلیس راهور توقیف گردیده، در اسرع وقت با مدارک مالکیت به ستاد ترخیص واقع در (محل مراجعه) مراجعه فرمایید. پلیس راهور»
پس از دریافت پیامک توقیف خودرو در پی تخلف حادثه ساز، اگر خودرو در پارکینگ یا محل توقیف، نگهداری شود، لازم است تا قبل از تمام شدن مدتزمان توقیف برای پرداخت جریمه خودرو اقدام کنید. براساس ماده ۱۱ قانون رسیدگی به تخلفات رانندگی، برای ترخیص خودرو باید همه جرایم خود را پرداخت کنید و مفاصاحساب و سایر مدارک مورد نیاز را ارائه دهید.
جمعبندی
همه تخلفات حادثه ساز در رانندگی منجر به توقیف نمیشوند و پیامد آنها بسته به شرایط وقوع، متفاوت است. آنچه ثابت است، جریمه نقدی و ثبت نمره منفی است که برای هر ۲۰ مورد صدق میکند؛ فقط میزان آن بسته به نوع و محل ارتکاب متفاوت است. توقیف خودرو در شرایطی اتفاق میافتد که راننده از بین شش مورد منتخب، همزمان به دو مورد مرتکب شده باشد؛ در این صورت خودرو حداکثر به مدت ۷۲ ساعت توقیف میشود. برای اطلاع از جزئیات جرایم ثبتشده با عنوان حادثه ساز، میتوانید از سامانه khalafi.ir استفاده کنید و استعلام بگیرید.
سوالات متداول
در این بخش سوالات متداول درباره تخلفات حادثه ساز رانندگی را آوردهایم:
آیا دو تخلف حادثه ساز همزمان باعث توقیف میشود؟
بله؛ اگر دو تخلف حادثه ساز همزمان از بین حرکت نمایشی، تجاوز از سرعت مجاز بیش از ۵۰ کیلومتر در ساعت، سبقت غیرمجاز در راههای دو طرفه، عبور از چراغ قرمز راهنماییورانندگی، حرکت بهطور مارپیچ و تجاوز به چپ از محور راه باشد.
مدت توقیف در بند د چقدر است؟
مدتزمان توقیف براساس بند دال راهنمایی رانندگی در قانون رسیدگی به تخلفات رانندگی، حداکثر ۷۲ ساعت است.
جریمه حرکات نمایشی یا مارپیچ چقدر است؟
جریمه حرکت مارپیچ و حرکات نمایشی که حرکات مخاطرهآمیزی هستند، در کلانشهرها ۵۰۰,۰۰۰، در سایر شهرستانها ۴۰۰,۰۰۰ و در روستاها ۲۵۰,۰۰۰ تومان است.
برای رفع توقیف خودرو به علت تخلف حادثه ساز، باید چه کنیم؟
پس از رفع علت توقیف باید مراحل ترخیص خودرو را طی کنید که مطابق ماده ۱۱ قانون رسیدگی به تخلفات رانندگی، مستلزم پرداخت همه جرایم و ارائه مفاصاحساب و اصل رسید خودرو یا مقام قضائی است.
